Modern Düşüncenin Ortaya Çıkışı

Modem düşünce, çağdaş felsefe yaklaşımlarının da temelinde olan bir düşünsel biçimdir. Ortaya çıkışının başlıca nedeni olarak 16. ve özellikle 17.yy 'da meydana gelen, bilimdeki büyük atılımlar gösterilebilir. 16.yy’ın sonlarına doğru, gelişen bilimler, Orta Çağ’dan kalan doğa açıklamalarının temelsiz olduğunu bir bir kanıtlamaya başlamıştı. Bu, ber şeyden önce kilise öğretilerinin hizmetinde olan “resmi”açıklamalar,Eski Yunan’ın büyük filozoflarının görüşlerinin Hıristiyanlık ilkelerine göre yorumlanmasıyla ortaya çıkmıştı. Dünyayı evrenin odağı olarak gören, ereksel (teleolojik) açıklamalara ve doğaüstü etkilere yer veren bu eski bilim, yeni parlayan modem bilimin çok daha başarılı nedensel açıklamaları karşısında hızla yıkılmaktaydı. Bunun sonucu olarak düşünce ve açıklamalar yepyeni bir anlayış içinde biçimlenmeye başladı. Özgürlük ve bağımsızlık bu yeni anlayışın önemli bir niteliğiydi. Resmi öğretilerin yetkesi, yerleşmiş kanıların dogmacı bir biçimde kabul edilmesi, artık geçmişte kalıyordu.

Bu nitelikleri açısından Modem düşünce ile Rönesans arasında belirgin bir benzerlik vardır. Her iki dünya görüşü, her iki bilimsel eğilim de Orta Çağ skolastik düşüncesine bir tepkiyi ve düşüncede yetke ile dogmacılığın yadsınmasını simgeler. Ancak, aralarında karşıtlığa varan çok önemli ayrılıklar da görülür. Rönesans bir geçiş dönemi olarak Orta Çağ düşüncesinin kimi niteliklerini hâlâ korur. Rönesans düşünürü skolastik dogmaları yadsır, ancak hâlâ Orta Çağ mantığını kullanır; görüşlerinin doğruluğunu, hâlâ Platon ve Aristoteles’in yaklaşık yirmi yüzyıl önce söylediklerine uygunluk yoluyla saptar. Bir başka deyişle, Rönesans’ta modem düşünceye göre eksik olan, kendi doğrulama ve güvenilirlik ölçütünü saptayan düşünsel bağımsızlıktır. Modem düşüncenin bağımsızlığım sağlayan ölçüt, ussallık ya da usa uygunluktur. Buna göre bir inanç ya da açıklamanın kabul edilebilir olması, ussal olmasına bağlıdır. Doğa artık “yerleşmiş” inançlara göre değil, insanın bağımsız ussallığı yoluyla açıklanacaktır. Bu eğilim, doğal olarak, bireyin mantıksal bakış açısını ön plana çıkarır. Modern düşüncede nesnel gerçekliğin öznel bir bakış açısından açıklanması eğilimi yaygınlık kazanır.

Özel Arama Motoru
- Design by Filozof.net