Filozof.net

Dönme Nedir, Ne Demektir, Tarihi, İnançları, Hakkında Bilgi

Dönme. Osmanlı tebaasından olup dinî ve siyasî ideallerine daha rahat ulaşabilmek için İslâm'ı kabul etmiş görünen bir yahudi cemaati.

Türkçe dönmek fiilinden gelen dön­me kelimesi terim olarak genellikle "din değiştiren, müslüman olan, ihtida eden" anlamında, özellikle de XVII. yüzyıldan itibaren Osmanlı idaresinde yaşayan ya-hudilerden, dinî ve siyasî düşüncelerle asıl dinlerini gizleyip kendilerini müslü­man olmuş gösteren, müslüman ismi alan ve müslümanlann kıyafetlerini be­nimseyen cemaat mensupları için kulla­nılmaktadır. Bu yahudi cemaati Arapça'­da ve Batı dillerinde de çoğunlukla aynı kelime ile (dönmeh, doenmeh) ifade edil­mekte, aynca bunlara avdeti ve Önder­leri Sabatay Sevi'nin adına nisbetle Sa-bataistler de denmektedir. İslâm kültür tarihinde başka bir dinden Müslümanlı­ğa geçenlere umumiyetle mühtedî de­nildiği, gerçekte müslüman değilken çe­şitli mülâhazalarla kendisini müslüman gibi gösterenlere de münafık adı veril­diği halde yalnız bu yahudi zümresi dön­me-dönmeler ismiyle anılmıştır.

Dönme hareketinin temelinde, Osmanlı Devleti'ne sığınmış İzmirli bir yahudi aile­sinden olup öğrenimi sırasında özellik­le kabalanın etkisinde kalarak "Tanrı krallığının kurucusu" sıfatıyla yahudi mil­letini tekrar Kudüs'te toplama. Süleyman Mâbedi'ni ihya etme ve bütün insanları kurtuluşa erdirme hayalleriyle kendisini kurtarıcı (mesîh) ilân eden Sabatay Se­vi'nin bu idealini gerçekleştirmek için görünüşte müslüman olmanın kendisi­ne sağlayacağı imkânlardan faydalan­ma düşüncesi vardır. Roma İmparator-luğu'nun yahudi bağımsızlığına son vermesi üzerine (m.s. 70)  ortaya çıkan ve tarih boyunca çeşitli yerlerde ve zaman­larda tekrarlanan mesîhî hareket, XVII. yüzyılda Sabatay Sevi ile yeni bir nitelik ve hız kazanmıştır.

Konu Hakkında Bilgini Paylaş & Yorum Ekle


Güvenlik kodu
Yenile