Filozof.net

Alamut Kalesi Nerede, Tarihi, Hakkında Bilgi

Alamut Kalesi. İran'da Elburz dağları üzerinde, Kazvin'in kuzeydoğusunda yer alan müstahkem bir kale.

Ortaçağ'da Rûdbâr vadisinde bulunan elli kadar müstahkem kalenin en meş­huru olan Alamut, Deylem sınırında Rûdhâne-i Alamut vadisiyle Tâlekân nehri­nin birleştiği yerden 2, Kazvin'den ise 6-8 fersah mesafede 2000 m. yüksek­likteki yalçın kayalar üzerinde kurul­muştur. Âluh ve âmüt (âmûht) kelimele­rinden meydana gejen Alamut ismi, es­ki Fars dilinin Taberistan şivesinde “Kar­tal yuvası” veya “Kartal eğitimi” (ta'lîmü'l-ukâb) anlamına gelmektedir.

Îbnü'l-Esîr'e göre kale Deylem hüküm­darlarından biri tarafından kurulmuş­tur. Ancak daha sonra 246 (860) yılında Taberistan Alevilerinin reisi Hasan b. Zeyd ed-Dâîlelhak tarafından yeniden inşa edüen kale. asıl şöhretini Haşşâşîn'in lideri ve İsmâilî Devleti'nin kuru­cusu Hasan Sabbâh'a borçludur. Alamut Kalesi'ni 4 Eylül 1090'da ele ge­çiren Hasan Sabbâh burasını Bâtınî ka­rargâhı haline getirdi. Hasan Sabbâh'ın Mamuttaki faaliyetlerine son vermek isteyen Sultan Melikşah. 1091-1092 yıl­larında vezir Nizâmülmülk ile birlikte ka­leye asker sevkedip burayı kuşattıysa da başarılı olamadı. Kale daha sonra 503 (1109-10) ve 511 (1117-18) yıllarında Sul­tan Muhammed Tapar, 521'de (1127) Sultan Sencer, 524'te (1130) Sultan Mahmûd b. Muhammed Tapar. 552'de (1157) Bâvendîler'den Taberistan Hükümdarı Gazi Rüstem b. Ali b. Şehriyâr, 595'te (1198-99) de Hârizmşah Tekiş tarafın­dan kuşatıldıysa da fethi mümkün ol­madı. Uzun süre Bâtınîler'in (İsmâilîler) elinde bulunan Alamut Kalesi nihayet 19 Kasım 1256'da Moğol Hükümdarı Hülâgû'nun askerlerine boyun eğmek zorun­da kaldı. Alamut'un son hâkimi Rükneddin Hürşah, Hülâgû'ya karşı koyamaya­cağını anlayınca teslim oldu. Hülâgû ka­leyi yerle bir etti ve halkını kılıçtan ge­çirdi. Burada bulunan zengin kütüpha­neyi de veziri meşhur tarihçi Alâeddin Atâ Melik Cüveyni'ye teslim etti. İsmâilîler daha sonra Alamut'u yeniden işgal etmek için seferber oldularsa da Moğol­lar tarafından püskürtüldüler (1275).

Alamut Kalesi Safevîler zamanında ta­mir edilerek siyasî suçlular için hapisha­ne olarak kullanılmıştır. Zaman zaman eşkıyanın eline geçen Alamut'un Avşarlılar, Zendliler ve Kaçarlar devrindeki du­rumu hakkında ise bilgi yoktur. Bugün harabe halinde olan kalenin yanında ay­nı adı taşıyan bir kasaba vardır.

Diyanet İslam Ansiklopedisi