Filozof.net

Hünkar Nedir, Ne Demek, Osmanlıda, Tasavvufta Anlamı

Hünkâr. Osmanlı padişahtan için kullanılan bir unvan.

Sözlükte "Tanrı, hâkim, hükümdar, âmir, efendi, sahip, bey" gibi anlamları bulunan Farsça hudâvendigâr kelimesi­nin hûndgâr veya hûngâr şeklinde kısal­tılmış biçiminden gelmektedir.

İlk Osmanlı hükümdarları daha çok "ga­zi" unvanıyla anılırken I. Murad "Hudâ­vendigâr" ve "Gazi Hünkâr" diye şöhret bulmuş ve bu iki tabir daha sonraki padi­şahlar için de kullanılmıştır. Bazı belgeler­de hudâvendigâr ve hün­kâr unvanları geçmekle birlikte özellikle halk arasında ve çeşitli tarih kitaplarında da­ha çok hünkâr şekli yaygınlık kazanmıştır. Bundan dolayı padişaha nisbet edilen veya ona has olan bazı nesne, mekân ve hizmetleri ifade için "hünkâr iskelesi, hünkâr mah­fili, hünkâr sofası, hünkâr imamı, hünkâr müezzini, hünkâr şeyhi, hünkâr çavuşu, hünkâr hasekisi, hünkâr defteri, hünkâr kayığı, hünkâr macunu, hünkâr beğendi" gibi tabirler kullanılmıştır.

Osmanlılar'da hünkâr unvanının padi­şahın dışında başka kimselere verilmediği belirtilmekle birlikte saygı ifadesi olarak bazı tasavvuf büyükleri için de hudâvendigâr ve hünkâr tabirlerinin kullanıldığı görülmektedir. Nitekim Menâkıbü'l-'ârifîn-de Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî için hudâvendigâr veya hazret-i hudâvendigâr Menakıb-ı Hacı Bektâş-ı Veli'de de Hacı Bektâş-ı Velî için hünkâr veya hazret-i hünkâr tabirleri sık­ça kullanılmış, bu son eserde Mevlânâ da Molla Hünkâr şeklinde anılmıştır.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Konu Hakkında Bilgini Paylaş & Yorum Ekle


Güvenlik kodu
Yenile