Hünkâr. Osmanlı padişahtan için kullanılan bir unvan.

Sözlükte "Tanrı, hâkim, hükümdar, âmir, efendi, sahip, bey" gibi anlamları bulunan Farsça hudâvendigâr kelimesi­nin hûndgâr veya hûngâr şeklinde kısal­tılmış biçiminden gelmektedir.

İlk Osmanlı hükümdarları daha çok "ga­zi" unvanıyla anılırken I. Murad "Hudâ­vendigâr" ve "Gazi Hünkâr" diye şöhret bulmuş ve bu iki tabir daha sonraki padi­şahlar için de kullanılmıştır. Bazı belgeler­de hudâvendigâr ve hün­kâr unvanları geçmekle birlikte özellikle halk arasında ve çeşitli tarih kitaplarında da­ha çok hünkâr şekli yaygınlık kazanmıştır. Bundan dolayı padişaha nisbet edilen veya ona has olan bazı nesne, mekân ve hizmetleri ifade için "hünkâr iskelesi, hünkâr mah­fili, hünkâr sofası, hünkâr imamı, hünkâr müezzini, hünkâr şeyhi, hünkâr çavuşu, hünkâr hasekisi, hünkâr defteri, hünkâr kayığı, hünkâr macunu, hünkâr beğendi" gibi tabirler kullanılmıştır.

Osmanlılar'da hünkâr unvanının padi­şahın dışında başka kimselere verilmediği belirtilmekle birlikte saygı ifadesi olarak bazı tasavvuf büyükleri için de hudâvendigâr ve hünkâr tabirlerinin kullanıldığı görülmektedir. Nitekim Menâkıbü'l-'ârifîn-de Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî için hudâvendigâr veya hazret-i hudâvendigâr Menakıb-ı Hacı Bektâş-ı Veli'de de Hacı Bektâş-ı Velî için hünkâr veya hazret-i hünkâr tabirleri sık­ça kullanılmış, bu son eserde Mevlânâ da Molla Hünkâr şeklinde anılmıştır.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Yorum ekle veya Makaleye katkı yap

Uyarı!
Hakaret içeren yorumların yasal takip gereği ip adresleri sistem tarafından kayda alınmaktadır.


Filozof
Özel Arama Motoru
- Design by Filozof.net