Filozof.net

Kazanlık -Bulgaristan- Tarihi, Nüfusu, Özellikleri, Hakkında Bilgi

Babinger'in kaydettiği, bölge müslümanları arasında yaygın olan bir inanışa göre Rumeli fâtihi Lala Şahin Paşa Kazanlık'a bakan bir tepe üzerinde vefat etmiş, iç organları buraya defnedilerek tıpkı Kosova'da I. Murad, Sigetvar'da Kanunî Sul­tan Süleyman'a yapıldığı gibi kendisi için de bir türbe inşa edilmiştir. Lala Şâhin'in bedeni ise Bursa yakınlarında Kirmasti'de (bugünkü Mustafakemalpaşa) inşa et­tirdiği cami ve medresenin bitişiğindeki türbeye nakledilmiştir.

1393'te Tuna Bulgaristanı fethedilince Kazanlık bir serhad şehri olarak askerî önemini kaybetti ve bundan sonra bir taşra merkezi haline geldi. Gazi Umur Bey 140Û yılı civarında burada bir cami. ker­vansaray ve hamam inşa ettirdi (vakfiye tarihi 824/1421). Bu yüzyılın sonunda Kar-lızâde Ali Bey'in oğlu İskender Bey Kazanlik'ta başka bir cami yaptırdı. Bu cami restore edilmiş olarak hâlâ ibadete açık­tır.

Kazanlık'ın nüfus yapısıyla ilgili güveni­lir kayıtlar 1528'den itibaren mevcuttur. Bu yıla ait 167 numaralı Tahrir Defteri'ne göre burada 150 hâne müslümanla kırk bir mücerred bulunmaktadır. Kaza bölgesine dahil yirmi köyde 879 müslüman. 360 hıristiyan hâne görünmektedir bu kayıtlarda Mâglis köyü hariç tutul­muştur, yılına ait tahrirde Kazanlık'ta ciddi bir gelişmenin olduğu, beş mahallede 341 hâne ve 102 mücerred müslüman nüfusu bulunduğu kaydedilmiştir. Bu tarihe kadar Kazanlık merkezinde henüz hıristiyan ikamet et­miyordu. Kaza bölgesi de aynı şekilde ge­lişmiş, köy sayısı otuz ikiye çıkarken erkek nüfus (nefer) 1383'ten 2828'e [yaklaşık 4000'den 8000 kişiye) yükselmiştir ki bu rakamın yaklaşık % 80'ini müslümanlar oluşturmaktadır. Modern Bulgar tarihçi­liği, Krân Kalesi düştükten sonra buranın nüfusunun bir kısmının Kazanlık'a göç et­tiğini ve Kazanlık'taki en eski mahalle olan Karenska'yı oluşturduğu görüşündedir. Ancak 1528 ve 1S9S tahrirleri bunun ma­hallî bir rivayet olduğunu, bu tarihlerde bu isimde bir mahallenin bulunmadığını göstermektedir.

Evliya Çelebi 1063'te (1663) Kazanlıktı 1060 haneli, 300 dükkanlı, sekiz camisi, üç tekkesi, iki medresesi ve hamamı bu­lunan bir kasaba olarak anlatmaktadır. Onun en önemli olarak bahsettiği camiler Sarıca Paşa ve İskender Paşa camileridir. Kazanlık'ta mevcut medreseler de aynı kişiler tarafından inşa ettirilmiştir. Ha­mamlardan biri de İskender Bey tarafın­dan yaptırılmıştır. Evliya Çelebi hıristiyan nüfusun çok az olduğunu vurgulamakta­dır. 1070 (1660) tarihli Rumeli medrese­leri listesinde Akçakazanlık'ta sadece el-Hâc Sinan Bey Medresesi kayıtlıdır. Evliya Çelebi'nin bu kişiye ait olarak zikrettiği diğer hamam hâlâ ayaktadır (1998).