Filozof.net

Kemaliye Tarihi, Nüfusu, Neresi, Nereye Bağlı, Hakkında Bilgi

XVIII. yüzyıla ait belgeler, bu yüzyılın ikinci yansında kasabanın on üç mahalle­den oluştuğunu [Tapur, Eskici Ahî, Erigî / Ariki, Manya, Mahallebaşı, Konzuşoğlu, Mahmud Paşa, Serdanoglu, Kazgancı, Pencik, İlli, Arzuman ve Eskici mahal­leleri] ortaya koyar. Bu yüzyılda Eğin'in zaman zaman yerli voyvodalar tarafından idare edildiği de bilinmektedir. XVIII. yüzyılın sonların­da Osmanlı Devleti'nin Avusturya ve Rus­ya ile giriştiği savaşlar esnasında Eğin'­den asker, iaşe ve erzak temini isteğinde bulunulduğu ve bunların nakli için deve istendiği görülmektedir günümüzde Ke­maliye'de deve bulunmadığından bu bel­geler, yörenin bugünü ile geçmişi arasın­da ekonomik coğrafya farklılaşmasını gös­termesi açısından ilgi çekicidir.XVIII. yüzyılın sonlarına doğru Deli Haliloğulla-n'nın isyanından etkilenen Eğin, XIX. yüz­yılın ilk yarısında Diyarbekir vilâyeti Har­put sancağı içinde bir kaza merkezi duru­mundaydı. 1839 Nisanında buraya uğra­yan Alman Mareşali Moltke, Eğin'i Amas­ya ile karşılaştırarak güzel bir şehir oldu­ğunu, Amasya'ya göre daha azametli, da­ğının daha heybetli, nehrinin daha önemli Kemaliye kasabası bulunduğunu kaydeder. Yine aynı yıllarda Eğin'e gelen Charles Texier, çeşitli ma­hallelere dağılmış bulunan kasabada 2000'i müslümanlara, 700'ü hıristiyanlara ait olmak üzere 2700 kadar ev bulunduğunu yazar. Bu yüzyılda Eğin'-de ince pamuklu bez, hamam takımları, ipekli dokumalar, yazma başörtüleri ve mendil üretimi çok yaygınlaşmıştı. Yüzyı­lın sonuna doğru halı dokumacılığı ve ti­careti de gelişti. Halı ticaretinin gelişme­sinde yöreyi Karadeniz kıyısında Giresun'a bağlayan ve buradan geçen güney-kuzey doğrultulu [Arapkir-Eğin-Kuruçay-Refahiye-Şebinkarahisar-Giresun] kervan yo­lunun etkisi büyükolmuştur. Ayrıca ka­sabanın batısında Sançiçek yaylası gibi önemli bir hayvancılık alanının bulunması da Eğin'de başka bir zanaat kolu oian de­riciliğin gelişmesini ^ağlamıştı.

XIX. yüzyılın İkinci yarısında Eğin Ma'mûretülazîz vilâyetine bağlandı (1878). Bu dönemde buraya uğrayan Batılı yazar­lardan Yorke Egin'in nüfusunu 18.000, Vital Cuinet ise 19.000 olarak tahmin et­mektedirler. Cuinet bu nüfusun 12.000'i-nin Türk, 7000'inin Ermeni olduğunu ya­zar.