Filozof.net

Merzifon Tarihi, Özellikleri, Hakkında Bilgi,

Merzifon. Amasya iline bağlı ilçe merkezi.

Karadeniz bölgesinin Orta Karadeniz bölümünde Tavşan (Taşan) dağının güney eteklerinde Merzifon ovasının kenarında yer alır. Denizden yüksekliği 750 m. olup İstanbul ve Ankara'yı Samsun Limanı'na bağlayan karayolu üzerinde önemli bir tarihî şehir özelliği taşır.

Tarihi Kalkolitik çağa kadar uzanan bir yörede bulunan Merzifon'un çekirdeğini Hititler döneminde askerî ve ticarî amaç­larla yapılan, bir sınır karakolu niteliğine sahip küçük bir kalenin oluşturduğu be­lirtilir. Burası daha sonra (.ö. VIII. yüz­yıl) yöreye hâkim olan Frig, Kimmer ve İskit saldırılarıyla yıkılmıştır. Merzifon'un bir yerleşim yeri olarak tarih sahnesine çıkışı, Amasya merkezli Pontus Krallığı­nın ardından milâttan önce I. yüzyılda Roma hâkimiyeti dönemine rastlar.

Verimli Chiliokomon (Binköy) ovasının (Suluova] başladığı yerde bulunan Phazemon şehrinin yerinde kurulduğu tahmin edilen ve halk arasında Mersivan şeklinde anılan şehrin adının kökeni konusu tartış­malıdır. Bu adın buraya gelen Hun Türkleri'nden Barsevinç'ten kaynaklandığı id­diasının bir dayanağı yoktur. Farsça "yer, toprak, sınır" anlamındaki merz kelimesi ve pont kelimesinin birleşmesiyle "Pont Devleti'nin sınır şehri" anlamına geldiği görüşü de şüphelidir. Romalı kumandan Pompeius'un milâttan önce 64'te Pontus Kralı III. Mitrİdates'i yendiği sırada Fazemonid / Phazamonitis adlı bir yerleşme yeri mevcuttu. Pompeius burayı şehir ola­rak ilân etmiş ve Neapolitis adını vermiş, zamanla Phazemon Neapolis şeklinde anılmıştı. Milâttan sonra V. yüzyılda Bi­zanslı Stefan şehri Phamidzon (Famizon) olarak kaydetmiştir. Ayrıca Phamadzon, Phameidzon şeklinde de geçen bu ad ön­ce Famezon'a, ardından Mazifon, Marsovan, Mersivan'a dönüşmüş, Selçuklu kaynaklarında "Bâzimûn", Fars kaynak­larında "Merzubân" ve Osmanlı dönemi­nin belgelerinde "Merzifon" imlâsıyla ya­zılmıştır.