Filozof.net

Muksirun Nedir, Kimlerdir, Hadisçiler, Ne Demektir, Hakkında Bilgi

Müksirûn. Çok hadis rivayet eden yedi sahâbî hakkında kullanılan terim.

Sözlükte "sayıca çok olmak, artmak" an­lamındaki kesret kökünün "if âl" kalıbın­dan türeyen müksir kelimesi çok hadis ri­vayet eden sahâbîyi ifade eder. Bu anlam "ekserü"s-sahâbeti rivâyeten, ekserü's-sa-hâbeti hadîsen, el-müksirûne mine's-sahâbeti rivâyeten" gibi tabirlerle de ifade edilir. Hz. Peygamber'den çok hadis riva­yet etmeye "İksârü'l-hadîs", az hadis riva­yet etmeye "ıklâlü'l-hadîs" denir. Resûl-i Ekrem vefat ettiğinde 114.000 kadar ol­duğu belirtilen sahâbîler rivayetlerinin az­lığı ve çokluğu bakımından iki gruba ayrı­lır; bunlardan az hadis rivayet edenler için mukıllûn terimi kullanılır. Müksirûn gru­buna giren sahâbîlerin altı, yedi veya do­kuz kişi olduğu söylenmiştir. Altı kişi esas alındığında müksirûn 1500 ve üzeri, yedi kişi esas alındığında 1000 ve üzeri, dokuz kişi esas alındığında 700 ve üzeri rivayeti bulunan sahâbîleri kapsar. Ahmed b. Hanbel'e göre müksirûn Ebû Hüreyre, Abdul­lah b. Ömer, Enes b. Mâlik, Hz. Âişe, Ab­dullah b. Abbâs ve Câbir b. Abdullah'tan ibarettir. Ebü'l-Fidâ İbn Kesîr bunlara Ebû Saîd el-Hudri, Abdullah b. Amr b. As ve Abdullah b. Mes'ûd'u ilâve eder. Süyûtî müksirûnu 1000 ve daha fazla hadis riva­yet eden yedi sahâbî olarak tanımlar ve Ahmed b. Hanbel'in adlarını zikrettiği altı sahâbîye Ebû Saîd el-Hudrî'yi ekler. Onun bu tarifi daha sonraları benimsenmiştir. 1000'den az hadis rivayet eden sahâbîler de mukıllûn olarak kabul edilmiştir.

Bazı kaynaklarda müksirûnun rivayet ettiği hadislerin sayısı hakkında kesin ol­mayan rakamlar kaydedilmiştir. İbnü'l-Cevzî bu belirlemeyi yaparken Baki b. Mah-led'in ei-Müsned'ini dikkate almıştır. Ha­dis koleksiyonlarının en kapsamlısı olan bu eserde 1300'den fazla sahâbînin rivayeti bulunmakta olup İbnü'l-Cevzî önce 2000'in üzerinde rivayeti bulunanları, ardından 1000-2000, daha sonra 100-1000 arasın­da hadis rivayet eden sahâbîleri zikretmiş, son olarak da sadece iki ve bir rivayeti bu­lunanları sıralamıştır. Muhammed Zübeyr Sıddîkl, 123 sahâbîyi rivayet ettikleri hadis sayısına göre az hadis rivayet edenlerden çok hadis rivayet edenlere doğru sırala­mış, bunlardan yedisinin 1000'in üzerin­de, dördünün 500 ile 1000 arasında, üçü­nün 300, dördünün 200, yirmi birinin 100 küsur hadis rivayet ettiğini göstermiştir.

Buna göre 100 ve üzerinde hadis rivayet eden sahâbî sayısı otuz dokuz, 300'ün üze­rinde hadis rivayet edenlerin sayısı sadece on dörttür. Diğer taraftan 2000'den faz­la hadis rivayet eden sahâbîler "ashâbül-ülûf", 1000 ile 2000 arasında hadis rivayet eden/er "ashâbü'J-elf", 200 ile 1000 arasın­da hadis rivayet edenler "ashâbü'l-miîn", sadece bir hadis rivayet edenler de "ashâ-bü'1-vâhid" tabirleriyle anılmıştır.

Konu Hakkında Bilgini Paylaş & Yorum Ekle


Güvenlik kodu
Yenile