Bazı sahâbîlerin çok sayıda hadis riva­yet etmesinin en önemli sebebi hadis ri­vayetine duydukları özel ilgidir. Bunların başında 5374 rivayetiyle Ebû Hüreyre ge­lir. Ebû Hüreyre hadise olan ilgisini anla­tırken şunları söylemektedir: "Muhacirler çarşıda ticaretle, ensar bağ ve bahçelerin­de ziraatla uğraşırken ben karın tokluğu­na Resûlullah'a hizmet eder, hadislerini toplar, böylece başkalarının bilmediği şey­leri öğrenirdim  İbnü'l-Cevzî, Baki b. Mahled'in el-Müsned'inde Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bir hadi­sin onlarca farklı tarikini sayarak 5374 sa­yısını elde etmiştir. Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'ine göre ise onun rivayet ettiği hadislerin sayısı mükerrerleriyle birlikte 3848'dir. Mükerrerleri dikkate alınmadı­ğında Ebû Hüreyre'nin Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'indeki rivayetler 1579'a düşer. Abdullah b. Ömer ilim ve ibadeti siyasete tercih eden, hilâfet tekliflerini bir­kaç defa reddettiği bilinen bir sahâbî ola­rak mükerrerleriyle birlikte 2630 hadis rivayet etmiştir. Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'inde ise 2019 rivayeti vardır. On yıl müddetle Resûl-i Ekrem'in hizmetinde bulunan Enes b. Mâlik'in rivayet ettiği ha­dislerin sayısı 2286 olup Ahmed b. Hanbel'in ef-Müsned'indeki rivayetleri 2178'-dir. Hz. Âişe'nin ise Baki b. Mahled'in ei-Müsned'inde 2210, Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'inde 2403 rivayeti yer alır. Onun ardından Abdullah b. Abbas gelir. Ab­dullah'ın Bakî b. Mahled'in eİ-Müsned'in-de 1660, Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'inde 1696 rivayeti bulunmaktadır. İbn Abbas'ı Baki b. Mahled'in eJ-Müsned'in-deki 1540, Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'indeki 1206 rivayetiyle Câbir b. Ab­dullah takip eder. Ebû Saîd el-Hudrî'nin Baki b. Mahled'in ei-Müsned'inde 1170, Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde 958 ri­vayeti vardır. İbn Kesîr'in müksirûna ilâve ettiği Abdullah b. Mes'ûd'un Baki b. Mah­led'in ei-Müsned'inde 848, Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'inde 892 rivayeti, Abdullah b. Amr b. Âs'ın Baki b. Mahled'in e/-Müsned'inde 700, Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'inde 722 rivayeti mevcuttur.

Ashabın büyük çoğunluğu ile ilk dört halife hadis rivayeti açısından mukıllûn ara­sında yer almaktadır. Hz. Peygamberle uzun süre birlikte olmalarına rağmen ba­zı sahâbîlerin az hadis rivayet etmesinin başlıca sebebi devlet işleriyle ve savaşlar­la meşgul olmaları ve erken vefat etme­leridir. Meselâ Hz. Osman'ın şehid edil­mesinden sonra çeşitli fırkaların ortaya çıkması, buna bağlı olarak uydurma riva­yetlerin çoğalıp yayılması Hz. Ali gibi bazı sahâbîlerin az hadis rivayet etmesine yol açmıştır. Hayatı boyunca Resûl-i Ekrem'­den hemen hiç ayrılmayan Hz. Ebû Be­kir'in az hadis nakletmesinin sebeplerin­den biri hadislerin öğrenimine ağırlık ve­rilmeden önceki dönemde vefat etmesi­dir. Hz. Peygamber ile uzun süre beraber olan bazı sahâbîlerin az hadis rivayet et­mesinin bir başka sebebi de Resûl-i Ek­rem'in kendisi adına yalan uyduranları cid­di şekilde uyarmasıdır. Ayrıca onların bir kıs­mının ailesinin geçimiyle meşgul olması, ilim merkezlerinden uzakta yaşaması da bu sebepler arasında zikredilebilir.

Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi

Yorum ekle veya Makaleye katkı yap

Uyarı!
Hakaret içeren yorumların yasal takip gereği ip adresleri sistem tarafından kayda alınmaktadır.


Filozof
Özel Arama Motoru
- Design by Filozof.net