Filozof.net

Muksirun Nedir, Kimlerdir, Hadisçiler, Ne Demektir, Hakkında Bilgi

Bazı sahâbîlerin çok sayıda hadis riva­yet etmesinin en önemli sebebi hadis ri­vayetine duydukları özel ilgidir. Bunların başında 5374 rivayetiyle Ebû Hüreyre ge­lir. Ebû Hüreyre hadise olan ilgisini anla­tırken şunları söylemektedir: "Muhacirler çarşıda ticaretle, ensar bağ ve bahçelerin­de ziraatla uğraşırken ben karın tokluğu­na Resûlullah'a hizmet eder, hadislerini toplar, böylece başkalarının bilmediği şey­leri öğrenirdim  İbnü'l-Cevzî, Baki b. Mahled'in el-Müsned'inde Ebû Hüreyre'den rivayet edilen bir hadi­sin onlarca farklı tarikini sayarak 5374 sa­yısını elde etmiştir. Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'ine göre ise onun rivayet ettiği hadislerin sayısı mükerrerleriyle birlikte 3848'dir. Mükerrerleri dikkate alınmadı­ğında Ebû Hüreyre'nin Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'indeki rivayetler 1579'a düşer. Abdullah b. Ömer ilim ve ibadeti siyasete tercih eden, hilâfet tekliflerini bir­kaç defa reddettiği bilinen bir sahâbî ola­rak mükerrerleriyle birlikte 2630 hadis rivayet etmiştir. Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'inde ise 2019 rivayeti vardır. On yıl müddetle Resûl-i Ekrem'in hizmetinde bulunan Enes b. Mâlik'in rivayet ettiği ha­dislerin sayısı 2286 olup Ahmed b. Hanbel'in ef-Müsned'indeki rivayetleri 2178'-dir. Hz. Âişe'nin ise Baki b. Mahled'in ei-Müsned'inde 2210, Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'inde 2403 rivayeti yer alır. Onun ardından Abdullah b. Abbas gelir. Ab­dullah'ın Bakî b. Mahled'in eİ-Müsned'in-de 1660, Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'inde 1696 rivayeti bulunmaktadır. İbn Abbas'ı Baki b. Mahled'in eJ-Müsned'in-deki 1540, Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'indeki 1206 rivayetiyle Câbir b. Ab­dullah takip eder. Ebû Saîd el-Hudrî'nin Baki b. Mahled'in ei-Müsned'inde 1170, Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde 958 ri­vayeti vardır. İbn Kesîr'in müksirûna ilâve ettiği Abdullah b. Mes'ûd'un Baki b. Mah­led'in ei-Müsned'inde 848, Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'inde 892 rivayeti, Abdullah b. Amr b. Âs'ın Baki b. Mahled'in e/-Müsned'inde 700, Ahmed b. Hanbel'in ei-Müsned'inde 722 rivayeti mevcuttur.

Ashabın büyük çoğunluğu ile ilk dört halife hadis rivayeti açısından mukıllûn ara­sında yer almaktadır. Hz. Peygamberle uzun süre birlikte olmalarına rağmen ba­zı sahâbîlerin az hadis rivayet etmesinin başlıca sebebi devlet işleriyle ve savaşlar­la meşgul olmaları ve erken vefat etme­leridir. Meselâ Hz. Osman'ın şehid edil­mesinden sonra çeşitli fırkaların ortaya çıkması, buna bağlı olarak uydurma riva­yetlerin çoğalıp yayılması Hz. Ali gibi bazı sahâbîlerin az hadis rivayet etmesine yol açmıştır. Hayatı boyunca Resûl-i Ekrem'­den hemen hiç ayrılmayan Hz. Ebû Be­kir'in az hadis nakletmesinin sebeplerin­den biri hadislerin öğrenimine ağırlık ve­rilmeden önceki dönemde vefat etmesi­dir. Hz. Peygamber ile uzun süre beraber olan bazı sahâbîlerin az hadis rivayet et­mesinin bir başka sebebi de Resûl-i Ek­rem'in kendisi adına yalan uyduranları cid­di şekilde uyarmasıdır. Ayrıca onların bir kıs­mının ailesinin geçimiyle meşgul olması, ilim merkezlerinden uzakta yaşaması da bu sebepler arasında zikredilebilir.

Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi