Coğrafya
 
İslâm dünyasında coğrafî eserler ilk defa Arabistan'a dair malu­mat şeklinde ortaya çıkmış, fethedilen ülkeler hakkında verilen bilgilerle zen­ginleşmiş ve nihayet İran. Hint ve Yu­nan kaynaklarından yapılan tercümeler­le IV-V. (X-X1.) yüzyıllarda en yüksek noktasına ulaşmıştır. Coğrafya ilminin İslâm'da klasik bir şekil alması, Vlll-IX. milâdî asırlarda Abbasî halifelerinin teşvikleriyle (özellikle Halife Me'mûn devrin­de 1813-833) gerçekleşen tercüme faa­liyetleriyle başlar, önceleri sadece ter­cüme faaliyetiyle yetinen İslâm coğraf­yacıları, daha sonra bu konudaki metot ve bilgileri oldukça geliştirmişlerdir. İlk coğrafya eserleri, İslâm ülkelerini ve şe­hirlerini birbirlerine bağlayan önemli yolları öğrenmek ve hac yollarını tesbit etmek gibi birtakım pratik ihtiyaçlar­dan doğmuştur. Bu maksatla yollar ve ülkeler (el-mesâlik ve'l-memâlik) hak­kında muhtelif eserler yazılmıştır. Abbasîler devrinde yetişen başlıca coğraf­yacılar ve eserleri şöyle sıralanabilir: İbn Hurdâzbih, el-Mesâlik ve'l-memâlik: Mervezî, el-Mesâlik ve'l-memâlik; Yakûbî, Kitâbü'l-Büîdân; Serahsî, el-Me­sâlik ve'l-memâlik; İbnü'l-Fakîh el-Hemedânî, Kitâbü'i-Büldân; İbn Rüşte, el-Aclâku'n-nefîse; Ebü Zeyd el-Belhî, Şuverü'l-ekâlîm; Hasan b. Ahmed el-Hemedânî. Şıîatü Cezîreti'l-'Arab; İstahrî, Mesâiikü'l-memâlik; Kindi, Resmü'l-ma'mûr fi'l-arz; Mutahhar b. Tâhir el-Makdisî, Kitâbü'1-Bed ve't-târih; İbn Havkal, Kitâbü Şûreti'l-ari; Ebü Abdullah el-Makdisî, Ahsenü't-tekâsînu Yâküt el-Hamevî. Mu'cemü'l-büldân, Zekeriyyâ el-Kazvîni, Aşâiü'l-büâd ve ahbârü'l-cibâd.

TDV İslam Ansiklopedisi


TDV İslam Ansiklopedisi

Yorum ekle veya Makaleye katkı yap

Uyarı!
Hakaret içeren yorumların yasal takip gereği ip adresleri sistem tarafından kayda alınmaktadır.


Güvenlik kodu
Yenile

Filozof
Özel Arama Motoru
- Design by Filozof.net