Filozof.net

Hipparkhos Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

Ilım noktalarının devinimi

Hipparkhos kuşkusuz en önemli buluşunu ılım noktalarının yer değiştirdiğini saptayarak yapmıştır. Yıldızların konumuyla ilgili gözlemlerini İskenderiyeli Timokharis’in 150 yıl,Babilliler’in daha da uzun bir süre önce gerçekleştirdiği gözlemlerle karşılaştırması sonucunda, arada gözlem hatasıyla açıklanama-yacak farklar bulunduğunu ve yıldızların batıdan doğuya doğru yer değiştirmiş olduklarını, Babilliler’ den kalan gözlemlerde Boğa burcunda görünen ilkbahar ılımının, geçen süre içinde Koç burcuna kadar gerilediğini gördü. Güneş’in yıllık devinimi sırasında burçlar kuşağının belirli bir noktasına gelebilmek için geçen zamanın, bir ilkbahardan öbürüne 2783
kadar ekvatora ulaşmak için geçen zamandan biraz daha uzun olması anlamındaki bu gerilemeyi, ılım noktalarının yer değiştirmesiyle açıkladı.

Yer’in yörünge düzlemiyle, eksenine dik düzlemin kesiştiği noktalar olan ılım noktalarının yer değiştirmesinin nedeninin Hipparkhos’un inandığı gibi gök küresinin dairesel devinimi olmayıp, Yer’in dönme ekseniyle ilgili olduğunun anlaşılması ancak Kopernik’in ve daha sonra Newton’un çabalarıyla olanaklı olmuştur.

Ilım noktalarının yıllık yer değiştirmesini hesaplamaya koyulan Hipparkhos bu değişimi bugün bilinen 50, 26 saniyelik değere yakın bir biçimde 45 ya da 46 saniye olarak hesapladı. Ardından yaptığı hesaplarla Güneş’in ilkbahar noktasından art arda iki kez geçmesi için gereken süre olan dönencel yıl ve yine Güneş’in gökyüzünde görünen yıllık devinimi sırasında belirli bir yıldıza art arda iki kavuşumu arasındaki süreye eşit olan yıldız yılının uzunlukları için oldukça başarılı değerler elde etti. Hipparkhos’un dönencel yıl için bulduğu değer bugün bilinenden yalnızca 6,5 dakika büyüktür.

Yıldız atlası

İÖ 134’te gözlemlediği parlak bir yıldızın, eski kaynakların hiçbirinde yer almıyor oluşunu, çağında egemen olan, gökcisimlerinin kalıcılığı ve değişmezliği inancıyla bağdaştırmakta güçlük çeken Hipparkhos, sorunu eski kayıtların düzensizliğiyle açıkladı ve kendisinden sonra gelecek araştırmacıların da benzeri güçlükleri yaşamaması için yıldızların o günkü konumlarını gösteren bir harita yapmaya girişti. IO 129’da tamamlanan ve yaklaşık 850 yıldız içeren bu ilk yıldız haritası büyük bir duyarlılıkla hazırlanmıştı. Yine ilk kez bu haritada yıldızlar kadirlerine göre sınıflandırılmışlardı.

Konu Hakkında Bilgini Paylaş & Yorum Ekle


Güvenlik kodu
Yenile