Rumeli'de Bektaşîliğin en önemli merkezlerinden biri olan tekke.

Günümüzde Makedonya sınırlan için­de kalan tekke, Kalkandelen'in (Tfetovo) gü­neybatısındaki Tekke mahallesinde bu­lunmaktadır. Kaynakların büyük bir kıs­mında Harabati Baba Tekkesi (Slav dil­lerindeki kaynaklarda Arabati Baba Tekija), bazılarında ise Sersem Ali Baba Tek­kesi adlarıyla zikredilen tekkenin ilk ba­nisi kabul edilen Sersem Ali Baba ile ikin­ci banisi Harâbâtî Baba hakkında yeterli bilgi yoktur.

Tekke, muhtemelen Dimetoka Bektaşî Âsitânesi'nde yetişip 958'de (1551) Kalkandelen'e gelen Sersem Ali Baba tara­fından kurulmuştur. Sersem Ali Baba'nın Kanunî Sultan Süleyman'ın veziri veya ha­nımı Mâh-ı Devrân Sultan'ın kardeşi ol­duğu, sultanın ısrarına rağmen görevin­den ayrıldığı, çeşitli tekkeleri dolaştığı, en sonunda Kalkandelen'den Necef e gi­dip orada vefat ettiği rivayet edilmekte­dir. Sadettin Nüzhet Ergun'un, 9S8'de (1551} Hacı Bektaş Tekkesi babası olup 977'de{1569) muhtemelen Kalkandelen'de vefat ettiğini söylediği Sersem Ali Ba­ba bu zat olmalıdır.

Kaynaklarda tekkenin ikinci banisi ola­rak gösterilen Harâbâtî Baba (ö 1194/ 1780), rivayete göre dört arkadaşı ile bir­likte Bektaşîliği yaymak için Rumeli'ye gitmiş. Kalkandelen'de iken yanan bir kandil görmüş, bunun Sersem Ali Baba'­nın ruhu olduğunu söyleyerek buraya onun için bir türbe yaptırmıştır.

Tekkenin kuruluşu hakkında başka gö­rüşler de bulunmaktadır. Hasluck, Ser­sem Ali Baba'nın kabrinin Muharrib (Mu­harrem) Baba tarafından keşfedildiğini ve onun tavsiyesiyle 1248'de (1832) Rızâ Pa­şa tarafından yaptırıldığını söyler. Krum Tomovski ve Galaba Palikruâeva gibi araş­tırmacılar tekkenin 1799'da yaptırıldığı görüşündedir. Ekrem Hakkı Ayverdi ise, XVI. yüzyılın sonlarına doğru yaptırılmış olan tekkenin Harâbâtî Baba dönemin­de Receb Paşa tarafından genişletildiği­ni söyler. Nitekim Bektaşî şairlerinden Tü-râbî'nin (ö. 1285/1868-69), "Receb Paşa ister gönülden yardım / Dergâhında Ser­sem Ali Baba'ya" mısralanndan tekkeyi ziyaret ederek yardımda bulunduğu an­laşılmaktadır. Halk arasında Recep Pa­şa'nın bu yardımıyla ilgili çeşitli menkı­beler anlatılır. Harâbâtî Baba'dan sonra on bir şeyhin görev yaptığı tekkenin 1230 (1815) tarihli vakfiyesi Kalkandelen Arşivi'ndedir (Arhiv na Gradot Tetovo).

Yorum ekle veya Makaleye katkı yap

Uyarı!
Hakaret içeren yorumların yasal takip gereği ip adresleri sistem tarafından kayda alınmaktadır.


Filozof
Özel Arama Motoru
- Design by Filozof.net