Filozof.net

Anasayfa

Kab bin Malik Kimdir, Hayatı, Hakkında Bilgi, İnen Ayet,

Kâ'b b. Mâlik, Hz. Osman'ın hilâfetinin son yıllarında çıkan karışıklıklarda halife­nin yanında yer aldı; şehid edilmesinin ar­dından onu defneden birkaç kişiden biri olarak hakkında üç uzun mersiye söyledi. Hz. Ali halife olunca bazı ensar gibi Kâ'b da ona biat etmedi. Zayıf kabul edilen bir rivayette, Kâ'b'ın Hassan b. Sabit ve Nu'mân b. Beşîr ile Hz. Ali'nin huzuruna gi­dip Hz. Osman hakkında tartıştıkları ve oradan ayrılıp Muâviye'nin yanına uğra­dıkları kaydedilmektedir. Hayatının sonlarına doğru göz­lerini kaybeden Kâ'b'a oğlu Abdurrahman rehberlik etmiştir. Kâ'b tarihçilerin çoğu­na göre 50 (670) yılında Medine'de vefat etti. Bu tarih 40'tan (660) önceki bir yıl olarak belirtildiği gibi 51 (671) veya 54 (674) olarak da zikredilmiş, Dımaşk'ta öl­düğü de ileri sürülmüştür. Kâ'b b. Mâlik, Hz. Peygamber'e biat edip ondan hadis rivayet eden Ümmü Ma'bed Umeyre bint Cübeyr es-Selimî, kendine ait bir ziynet eşyasını Resûlullah'a hibe eden Hayre ve Yemenli Safiyye adlı hanımlarla ev­lenmiş, her birinden çocukları olmuştur.

İslâmiyet'i kabulünden önce de şiirle­riyle tanınan, müslüman olduktan sonra Resûlullah'ın şairi sıfatıyla Hassan b. Sabit ve Abdullah b. Revâha ile birlikte anı­lan Kâ'b'ın Medine'nin beş büyük şairin­den biri sıfatıyla Hassan b. Sâbit'ten son­ra geldiği kabul edilmektedir. Şiirlerinde İslâm askerlerinin sa­vaşlarda gösterdiği kahramanlıkları işle­diği. İlerideki savaşlarda da yiğitlik gös­tereceklerini söyleyerek müşriklerin mo­ralini bozduğu, Devs kabilesinin onun şi­irlerinden etkilenerek İslâmiyet'i kabul ettiği belirtilmektedir. Şairleri kötüleyen âyet nazil olunca Kâ'b, Hz. Peygamber'den kendi durumunu sormuş, Resûl-i Ekrem de cihadın kılıç ve dille yapıldığını, İslâm şair­lerinin düşmana dilleriyle ok attıklarını belirtmiştir. İslâmiyet ve Hz. Peygamber aleyhinde şiir söyleyen, fakat sonraları müslüman olan Abdullah b. Ziba'râ, Amr b. As, Dırâr b. Hattâb ve Abbas b. Mirdâs gibi şairlerin hicviyeleri üzerine söylediği "nakiza"lar bazan kırk beyte ulaşmaktadır. İkinci Akabe Biatı'ndan itibaren önemli olaylarla ilgili olarak söylediği şiirlerle İslâm tarihine de ışık tutmuş olan Kâ'b'ın bir divanı bulunduğu kaydedilmiştir. Kâ'b b. Mâlik'in şi­irleri üzerinde yüksek lisans çalışması ya­pan Sâmî Mekkî el-Ânî, çeşitli kaynakları tarayarak şiirlerinden 584 beyti divan tertibine koymuş ve bu çalışmasını Dîvânü Kâcb b. Mâlik el-Ensârî adıyla yayımlamıştır (Bağdad 1386/1966).

Hz. Peygamber'den ve Üseyd b. Hudayr'dan seksen hadis nakleden Kâ'b b. Mâlik'in rivayetleri Kütüb-i Sitte'de ve toplu halde Ahmed b. Hanbel'in el-Müsned'inde bun­lardan üçü hem Şahîh-i Buhârî hem Şahîh-i Müslim'de yer almıştır. Kendisin­den oğullan Abdullah, Ubeydullah, Ab­durrahman, Muhammed, Ma'bed, kızı Ümmü Abdullah b. Üneys ve torunu Ab­durrahman b. Abdullah ile Câbir bin Abdullah, Abdullah b. Abbas ve Ebû Ümâme gibi sahâbîler rivayette bulunmuş­lardır.

Kâ'b b. Mâlik'in hayatı ve şiirleri hak­kında Abdülazîz er-Rifâî, Abdülmün'im Ahmed Yûnus ve Sâmî Mekkî el-Ânî müs­takil eserler kaleme almış ay­rıca Velîd el-A'zamî Kâ'b b. Mâlik el-Enşârî şâcirü'l-İslâm (Bağdad 1979) ve Muhammed Ali el-Hâşimî Kâçb b. Mâlik el-Enşârî eş-şahâbî eş-şâHr el-edîb (Riyad 1405/1985) adıyla çalışmalar yapmış­lardır.

TDV İslâm Ansiklopedisi