Ahir Nedir, Ne Demek, Esmaül Hüsna'dan el-Ahir İsminin Anlamı

Ahir. Allah’ın isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) biri.

“Son” mânasına gelen âhir, esmâ-i hüsnâdan biri olarak Kur’an’da bir âyet­te geçer ve “ilk” mânasındaki evvel İle birlikte Allah’a nisbet edilir (bk. el-Hadîd 57/3). Âhir kelimesi, “Allahım Sen ev­velsin, senden önce hiçbir şey yoktur ve sen âhirsin, senden sonra da hiçbir şey yoktur” (Müslim, “Zikir”, 61; Ebû Dâvûd, “Edeb”, 109) anlamındaki sözlerle başla­yan Hz. Peygamber’in bir münâcâtında da esmâ-i hüsnâdan biri olarak kulla­nılmıştır.

“İlk”, varlığın (vücûd) ve dolayısıyla zamanın geriye doğru, “son” ise ileriye doğru uzanmasıdır. Bu kavramlar Al­lah’a nisbet edildiğinde evvel “varlığının başlangıcı olmayan” yani “ezelî olan”, âhir de “varlığının sonu olmayan” yani “ebedî” mânasına gelir. Esmâ-i hüsnâ­dan olan bakî de âhire yakın bir anlam taşır. Evvel ve âhirin bu karşılıklı mâ­naları sebebiyledir ki bunlar tek başla­rına değil İkisi birlikte Allah’a nisbet edi­lir ve her iki isim de Allah’ın selbî sıfat­ları içinde yer alır.

Allah Teâlâ. her şeyin yaratıcısı ve İlk illeti olması itibariyle evvel, her şeyi ya­şatan ve yok eden olması bakımından âhirdir; ilk bilinmesi itibariyle evvel, en son varılan olması bakımından âhirdir. Zâtıyla evvel, sıfatlarıyla âhirdir, önceyi belirlemesi itibariyle evvel, sonuncuyu tayin etmesi bakımından âhirdir. Zama­nın dışında olması itibariyle hem evvel hem de âhirdir. Dünyada lutfunu esir­gememesi bakımından evvel, âhirette mağfiretiyle muamele etmesi itibariyle âhirdir. Bu sonuncu yoruma göre evvel rahman* adıyla, âhir de rahîm* ismiy­le yakın anlamlı kabul edilir.

Cehm b. Safvân. Allah’ın “kendisin­den başka hiçbir varlık bulunmayan” anlamındaki âhir ismini delil göstere­rek âhiret hayatında cennet ile cehen­nemin, içindekilerle birlikte bir gün yok olacağını iddia etmiştir. Ona göre Allah başlangıçta tek ve ilk olduğu gibi so­nuçta da tek ve son olacaktır; onun dı­şında cennet ve cehennem halkı gibi bazı varlıkların bulunması tek (ahad) ve son (âhir) olma prensibine aykırıdır. Cehm b. Safvân’in bu görüşü âlimlerin büyük çoğunluğu tarafından hem nas-lara. hem de akla aykırı görülerek reddedilmiştir. Çünkü âhiret hayatıyla ilgili âyet ve hadisler bu hayatın ebedî oldu­ğunu açıkça İfade etmektedir. Ancak bu ebediyet (beka), Allah’ın zâtına mah­sus olan “kendiliğinden ve değişmez” özelliğini taşımaz. Bu sebeple de onun âhir ve benzeri isimleriyle çelişecek bir durum söz konusu değildir.

Diyanet islam Ansiklopedisi

Yorum ekle...

Konu hakkında yorum ya da düşüncelerini paylaş...

Daha yeni Daha eski