Hıdırlık Türbesi -Ankara- Tarihçe, Özellikleri, Hakkında Bilgi

Hıdırlık Türbesi. Ankara’da erken Osmanlı dönemine ait türbe.

Ankara dışında, kuzeyde ve şehre hâ­kim bir konumda olan Hüseyingazi tepe­si üstünde yer alan türbenin kim için ve hangi tarihte yapıldığı bilinmemektedir. Gönül Öney, XIV-XV. yüzyıllarda inşa edil­miş olabileceğini söylemektedir. Türk me­deniyetinde Hızır İlyas efsanesine bağlı yaygın bir gelenek olarak Hıdırlık adı ve­rilen tepelerde inşa edilen yatır türbele­rinden biridir. Eski halk inançlarına da­yanan Hıdırlıklar Anadolu ve Rumeli’nin birçok yerinde görülmüştür.

Hıdırlık Türbesi Öney tarafından ileri sürüldüğü kadar geç bir döneme ait de­ğildir. Rakımı 1400 metreyi bulan bu te­pede inşa edilen “makam-türbe” evvelce herhalde bir tekke ile birlikte bulunuyor­du. Evliya Çelebi buradan “Hazret-i Hızır ziyaretgâhı diye bahseder. Burası, İslâ­miyet’in yayılmasında önemli payı olan alp erenler veya gazi erenlerden bir velî­nin türbesi olmalıdır.

Bir müddet Bayramiyye Tekkesi olarak hizmet gördüğü tahmin edilen tekke da­ha geç dönemlerde terkedildiğinden or­tadan kalkmış ve hiçbir izi katmamıştır. Hıdırlık Türbesi, Batılı bir ressam tarafın­dan XVIII. yüzyılda yağlı boya tekniğinde yapılan bir Ankara tablosunda tepenin zirvesinde yer alan bir yapı olarak göste­rilmiştir. Yıldırım isabetiyle önemli ölçü­de tahribe uğrayan türbe Ankara’nın baş­şehir yapıldığı yıllarda kısmen harap ol­muş durumda, fakat henüz ayakta bulu­nuyordu. Ancak sonraları bütünüyle yıkıl­mış veya yıktırılmıştır. Bugün tamamen harap haldedir.

Eski fotoğraflarından öğrenildiği kada­rı ile Hıdırlık Türbesi moloz taşlardan yapılmış, kayalık bir zemine oturan kare planlı bir bina idi. Bu mekânın üstünü tuğladan bir kubbe örtüyordu. Fotoğraf­ta bu kubbenin hafifçe sivri bir biçimde olduğu farkedilir. Bu da ilk yapıldığında üstünde bu kubbeyi örten sivri bir küla­hın bulunduğu ihtimalini akla getirmek­tedir. Bu özellik, türbenin esasında Sel­çuklu mimarisinde görüldüğü gibi bir kümbet-türbe olduğunu düşündürmek­tedir.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Yorum ekle...

Konu hakkında yorum ya da düşüncelerini paylaş...

Daha yeni Daha eski