Konya Etnografya Müzesi Hakkında Bilgi, Özellikleri, Tarihçesi

Sâhibata caddesi üzerinde bulunan iki katlı betonarme bir yapıda hizmet ver­mektedir; teşhir salonu zemin kattadır. Koleksiyonlarının nüvesini, 1901 yılında Müze-i Hümâyun’un Konya şubesi olarak kurulan ilk müze ile 1927’de Mevlânâ Mûzesi’ne çevrilen Mevlânâ Dergâhi’ndan getirilen etnografik eşyanın teşkil ettiği müze 6 Aralık 1975’te Konya Etnografya Müzesi adıyla ziyarete açılmış ve sonraki yıllarda Türk-İslâm Sanatları Müzesi diye de anılmıştır. Müzede halen 6000’in üze­rinde eser bulunmaktadır.

Büyük bir salonda sergilenen etnografik eserler arasında kadın kıyafetlerini oluşturan bindallı, salta, cepken, kaftan, işlik ve şalvarlar başta gelir; onları bohça­lar, peşkirler, yağlık ve mendiller, uçkur­lar, yazmalar, yemeniler, çoraplar, kese­ler ve eldivenler takip eder. Bu bölümde sergilenen kadın süs eşyalarından oyalar, gümüş gerdanlık, hamail, bilezik, kaşbas­tı, tepelik vb. eserler Osmanlı döneminin en güzel örneklerindendir. Halılar da mü­zenin en fazla dikkat çeken malzemesi arasındadır. Beyşehir Eşrefoğlu Camii’nden gelen XIII. yüzyıl yıldızlı halı parçası, yine aynı camiden gelen bir XV. yüzyıl ha­lısı ile bazı Kula. Lâdik, Karapınar ve Gördes halıları bunların başlıcalarıdır. Ayrıca müzenin Küçük Muhsine, Sille. Obruk gibi Konya çevresinin halı merkezlerinden ge­len çok zengin bir halı ve kilim koleksiyo­nu vardır. Salonda günlük hayatta kulla­nılan birçok eşya da tipolojik sırayla dü­zenlenmiştir. Kahve takımları, kahve so­ğutucuları, teşbihler, tütün tabakaları, ağızlıklar, sofra takımları, nakışlı ve yazılı kaşıklar, ağaç ve tunç havanlar, bakır ka­zanlar, tencere ve tabaklar, porselen mutfak kapları, ibrikler, buhurdanlık ve gülabdanlar, aydınlatma araçları bunlar­dan bazılarıdır. Osmanlı kitap sanatlarıyla ilgili yazı takımları, sedef kakmalı rahlerer, tezhipli mushaflar, nâdir hat ve deri cilt örnekleri de başka bir grup meydana getirir. Bir köşede de Konya’da çıkmış ve çıkmakta olan gazetelerin, dergilerin ilk sayfalan sergilenmektedir.

Salonda ayrı bölümler halinde sergile­nen iki önemli koleksiyon yer almaktadır,

a) Kenan Özbel koleksiyonu. Toplam 193 parçadan meydana gelen eserlerin büyük bir bölümünü hercai, sümbül, küpe ve ka­ranfil çiçeklerini örnek alan çeşitli iğne oyaları oluşturmaktadır. Genellikle XIX. yüzyıldan kalan sevâi, serenk, serâser, kutnu, kemha, çatma gibi kumaş parça­lan çeşitli boyutlardadır ve çerçeveli ola­rak sergilenmektedir. Para,tütün.saat ve mühür keselerinin de renk ve motif bakımından çok değişik örnekleri bulunmaktadır,

b) Refet Yardımcı koleksiyonu. Toplam doksan parçadan oluşur: 24 Ka­sım 1976 tarihinde müzeye hibe edilmiştir. Eserlerin büyük bir bölümünü XIX. yüzyıl kadın ve erkek kıyafetleri, geri ka­lanını da başta takılar olmak üzere çeşitli etnografik eşya meydana getirir. Arala­rında fazla sayıda bindallı bulunan kadın kıyafetleri Konya çevresine ait olup işle­me bakımından çok zengindir. Salonda ayrıca zengin bir Türk işleme sanatı bölü­müne yer ayrılmıştır. Geometrik ve bitki­sel motiflerle bezenmiş örneklerin çoğun­luğunu XVII1-XIX. yüzyıllara tarihlenen değişik işleme teknikleriyle gerçekleşti­rilmiş peşkirler teşkil etmektedir. Sergile­nen silâhlardan kılıç, kama, hançer, balta, topuz, ok. yay ve sadaklar türlerinin en iyi örnekleri arasındadır. Ateşli silâhlardan da çakmaklı ve kapsüllü tabancalar, teber tabancalar, tüfekler, mazgal tüfekleri, barutluklar, fişeklikler ve ayrı vitrinlerde anahtar ve kilitler sergilenmektedir.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Yorum ekle...

Konu hakkında yorum ya da düşüncelerini paylaş...

Daha yeni Daha eski