Madagaskar Fiziki, Dini, Etnik Yapı, Ekonomi, Coğrafya Özellikleri

Yeryüzü şekilleri bakımından ada doğu­da ortalama 50 km. genişliğinde alüvyon­lu ovalarla kaplı dar kıyı şeridi, ortada yüksekliği 2000 metreye kadar varan bir plato (en yüksek yeri 2876 metrelik Maro-mokotro doruğu) ve batıda 93-200 km. genişliğindeki alçak ovalarla platolar ol­mak üzere üç bölgeye ayrılır. Ortadaki yüksek bölge doğu sahiline dik, batı sa­hiline kademeler halinde tedricî bir eğim­le iner. Kuzeyi ile doğusu gür ormanlarla kaplı olan adanın alize rüzgârlarına açık, bol yağmur alan doğu bölgesinde sıcak ve rutubetli bir iklim hüküm sürer. Batı bölgesinde yağmurlar daha az, ortadaki yayla bölgesinde ise iklim serin ve yaşa­maya daha uygundur. Adadaki en önemli akarsular Ivondro, Maningory, Mananare. Betsiboka, Mangoky ve Faraony’dir.

Madagaskar halkı başlıca on sekiz et­nik gruba mensuptur. Bunların büyük bir bölümü farklı tarihlerde Endonezya’dan, özellikle Sumatra’dan gelen Malay-Endonezya topluluklarına dayanır. En büyük etnik grup (% 26) adanın her yerinde gö­rülen Merinalar’dır (Hovalar); onları yine Endonezya kökenli Betsimisarakalar, Betsileolar ve Tsimihetiler ile Doğu Afri­ka’dan gelen Bantu kökenli Sokalavalar ve Antampatranalar takip eder. Bunların dışında Arabistan, Hindistan, Çin ve Komor adalarından gelen halklar da vardır. Dışarıdan gelenler zamanla birbirlerine karışmış ve melez topluluklar oluştur­muştur. Halk arasında genellikle Malgaş (Malagazi) dilinin çeşitli lehçeleri konuşu­lur; bunlardan Merina (Hova) Fransızca’­nın yanında ülkenin ikinci resmî dili ola­rak kabul edilmiştir. Sömürge idaresine kadar bu dil bazılarında değişikliğe gidil­miş Arap harfleriyle yazılıyordu; Fransız­lar bu yazının yerine Latin alfabesini yer­leştirdiler. Ülke nüfusunun yarıya yakını animist, % 40 kadarı hıristiyan ve oranlarının yaklaşık% 10 olduğu tahmin edilen müs-lümanlardan oluşmaktadır. XVI. yüzyılın başlarında adaya gelen Portekizli rahip­lerin gayretiyle yayılmaya başlayan Hıris­tiyanlık XIX. yüzyıla kadar sınırlı bölgeler­de tutunabilmiş, özellikle sömürge ida­resi döneminde ülkenin her tarafına ya­yılmıştır.

Dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alan Madagaskar’da tarım ön planda ol­makla beraber modern usuller uygulan­madığından verim düşüktür. Irmak ve göl kenarlarında pirinç ziraatı yapılır. Manyok, patates, yer fıstığı ve sebzenin dışında kahve, kakao, hindistan cevizi, şe­ker kamışı, tütün ve çeşitli baharat tür­leri yetiştirilir. Sanayi sektöründe daha çok tekstil, çimento, sigara ve şeker fab­rikaları, birkaç makine fabrikası ve Toamasina’da bir petrol rafinerisi vardır. Adanın çeşitli yerlerinde boksit, kömür, demir, nikel, grafit, mika gibi yer altı zen­ginlikleri bulunmakta, fakat bunların an­cak bir kısmı işletilebilmektedir. Adanın dağlık oluşu yol yapımını zorlaştırmakta­dır. Buna bağlı olarak ulaşım ve taşıma­cılık fazla gelişmemiştir; sadece toplam 54.200 km. karayolu, 1054 km. demiryo­lu mevcuttur. Başşehirdeki havaalanı ile Toamasina ve Mahajanga limanlan ulus­lararası niteliktedir. Dışarıya başlıca kah­ve, vanilya, şeker, maden filizi, karanfil ve petrol ürünleri satılırken dışarıdan kimyevî maddeler, ham petrol, makine, elektrik malzemeleri ithal edilir; Ameri­ka Birleşik Devletleri, Avrupa Topluluğu üyeleri, Rusya ve Japonya en çok ticaret yapılan ülkelerdir.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Daha yeni Daha eski