Mali Tarihi -Masina/Dina Devleti- Dönemi, Hakkında Bilgi

Putperest Segu Kralı Monzon Kulubaii’nin oğlu ve halefi olan Damonzon Diarra’yı (1808-1820) ye­nilgiye uğratan Ahmedü Lobbo, Mâsînâ veya Dina da denilen Fûlânî (Pöl, Fulbe) Devleti’ni kurdu. Hamdallahi şehri etra­fında güçlü bir İslâm devleti olan Mâsînâ’nın sınırları Cenne’den Tinbüktü’ye, doğuda Dogon’a, batıda Nampala’ya kadar uzanıyordu. Merkezî bir yönetimi olan devletin başında “imam” adı verilen idareciyle mahallî dilde “batu-mavdo” adı verilen 100 âlimden oluşan bir meclis bu­lunuyordu. Ahmedü Lobbo’dan sonra ye­rine oğlu Ahmedü Şeyhu (1844-1852) ve onun ölümünün ardından oğlu Ahmedü Ahmedü (1852-1862) tahta çıktı. 500.000 kişiden oluşan ve “koru” denilen ordusu­nun başında büyük bir emîr (âmirü man­gal) bulunuyordu. Her birinin başında bir emîrin olduğu eyaletlerin içinde en önem­lileri Mâsînâ, Tlnbüktü ve Cenne idi. Bu devletten ayrılan Segu’daki Bamanan Krallığı gibi Mâsînâ da 16 Mayıs 1862 tarihinde el-Hâc Ömer ile yapılan savaşla tarihe karıştı.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Sitede Ara