Medine Şehri Tarihi -Nüfus- Hakkında Bilgi

Medine’nin hicret öncesi nüfu­su’hakkında fazla bilgi yoktur; bu dönem­de şehirde yaklaşık 10-20.000 kişinin ya­şadığı tahmin edilmektedir. Hicretten sonra ilk nüfus sayımı olarak nitelendiri­lebilecek, ensarmuhacirin arasında ger­çekleştirilen muâhâttan 1500 müslümanın varlığı anlaşılmakta ve gayri müslim unsurlar buna ilâve edildiği zaman nüfu­sun 10.000’i aştığı görülmektedir. Hicre­tin ardından şehrin nüfusu sürekli art­tı. Hz. Peygamber vefat ettiğinde Medi­ne’de 30.000 sahâbînin bulunduğu kay­dedilmektedir. Yahudilerin buradan ayrılmasına rağmen şehir ve çevresinde 60.000 ki­şinin yaşadığı tahmin edilmektedir. Medine’nin nüfusu ilk fetihlerden sonra da artmaya devam etti. Hz. Ömer ve Osman zaman­larında Mescid-i Nebevî’nin ihtiyacı karşılayamamasından dolayı genişletilmesi nüfus artışının sürdüğünü göstermekte­dir. İlk İslâm fetihleri sırasında bazı müslümanların fethedilen şehirlere yerleşme­ye başlaması ve hilâfet merkezinin nak­ledilmesi nüfus artışını durdurdu. Emevî ve Abbâsîler’in Medine’ye yönelik siyaset­leri, Harre Savaşı gibi şehre önemli ka­yıplar verdiren olaylar ve kıtlık sebebiyle bazı yıllarda görülen ekonomik sıkıntılar yüzünden şehrin nüfus kaybı artarak sür­dü. Şehrin dış tehditlere açık olması da nüfusu azaltan diğer bir etkendi. 1502′-de sur içindeki ev sayısının 300 civarında verilmesi, Osmanlı Öncesi dönemde şehir ve çevresinde 3000-8000 civarında bir nüfusun yaşadığına işaret etmektedir.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Sitede Ara