Mauritius / Moritus Ülkesi, Ülkede İslamiyet, Hakkında Bilgi

Hollandalılar’ın Endonezya’dan, Fransızlar’ın Batı ve Doğu Afrika sahilleriyle Madagaskar’dan getirdikleri köleler ara­sında müslümanlar da bulunuyordu. Fran­sızlar, 1740’tan itibaren bu köleleri kont­rol etmek için Doğu Afrika sahillerinden müslüman Sevâhilî asker ve denizciler ge­tirdiler. Adada ilk cami bunlar için 1805′-te askerî kampta açıldı. 1853’te Moritus’ta 350.000 rupi harcanarak büyük bir cami (cuma camisi) yapıldı ve imamlığına Hacı Şîrali Sobdâr tayin edildi.

Moritus müslümanları, 1877-1878 Os­manlı -Rus Savaşı sırasında ve sonrasında Osmanlı şehid, gazi ve yetimlerine mad­dî yardımda bulundular. Port Louis’deki Osmanlı şehbender vekilinin önderliğin­de başlatılan yardım kampanyasında top­lanan yaklaşık 2000 İngiliz sterlini değe­rindeki poliçeler Londra Büyükelçiliği va­sıtasıyla İstanbul’a gönderildi. Moritus imamı Şeyh Nasreddin İbn Gâzî Sobdâr, 31 Aralık 1879’da II. Abdülhamid’e gön­derdiği mektupta 1859’dan beri sürdür­düğü imamlık görevinin Sultan Abdüla-ziz tarafından onaylandığını ve 1865’te Moritus müslümanlarınm başimamlığına getirilişinin Osmanlı şehbenderliği defterlerine kaydedildiğini belirterek resmî merasimlerde giymek üzere kendisine Osmanlı kıyafeti gönderilmesini istiyor­du. Hindistan’daki müslümanlarla yakın münasebetleri bulunan Moritus müslü­manları ayrıca Anadolu’daki Millî Müca­dele için yardımda bulundular. Bu amaç­la adayı ziyaret eden Mevlânâ Molvi İbra­him Hâfız’ın girişimiyle Kurtuluş Savaşı’n-da şehid düşenlerin çocukları ile dul eş­lerine yardım toplanmıştır.

Adada ilk müslüman okulu sömürge idaresinin desteğiyle 1895te Beau Bas-sin – Rose Hill şehrinde açıldı. 1906’dan itibaren Islamisme adıyla bir dergi ya­yımlayan müslümanlar, aynı zamanda kendi aralarında İhvetü’l-müslimîn (1898), Nusretü’l-müslimîn (1902), Medâdü’l-müslimîn (1902) ve İmdâdü’l-müslimîn (1904) gibi adlarla dernekler açıp faaliyet gösterdiler. 1910’da Noormamode Gassita tarafından İhvetü’l-İslâm (Fraternite musulmane) adıyla kurulan bir cemiyet, Os­manlı Devleti başta olmak üzere birçok İslâm ülkesiyle ilişki kurdu. 1912’de ada­da kırk iki cami vardı. 1965’te cami sayısı altmış beşi bulurken 1980’li yılların ba­şında bu sayı 100’ü geçmiştir.

1927’de Port Louis’deki cuma camisi­nin imamı Mekkelİ Mevlânâ Abdürreşîd Nüvvâb, Müslim High School adlı bir mektep açarak İslâm toplumunun eğitimiyle ilgilendi. Onun otuz yıl sonra adayı terket-mek zorunda kalması üzerine yerine ge­çen öğrencisi Hassenjee Joomye 194S’te arkadaşlarıyla birlikte Islamic Cultural As-sociation’ı kurdu. 1949’da Curepipe’de açılan Islamic Cultural Coilege 1956’da Port Louis’ye taşındı. Başşehirde müslü-man kız öğrenciler için Müslim Giriş Coile­ge ve Madad-ul-lslam Girls’s Coilege adlı İki okul daha açıldı. Kadiri tarikatı men­supları, 1965’te adada ilk defa Sünni Razvi Society International ismiyle bir İs­lâm kültür merkezi kurdular ve İki yıl son­ra Sünni Razvi Academy adlı bir eğitim kurumunu faaliyete geçirdiler.

Adada 171 İslâmî dernek mevcut olup bu derneklerin çalışmaları 1972’de kuru­lan Mauritius Supreme Council for Isla­mic Affairs (MSCIA) tarafından denetlen­mektedir. Müslüman gençlerin girişimiy­le 1973’te faaliyete başlayan Students Islamic Movement (SİM) adada İslâm’ın yayılması için gayret sarfetmektedir.

Müslümanların ayrıca The Müslim Committee of Action (MCA) adlı siyasî partileri bulunmaktadır.

Moritus’taki müslüman nüfusu, İngiliz sömürge idaresi döneminde Hindistan’ın Bihâr ve Bengal bölgelerinden getirilen çiftçilerle giderek artış gösterdi. Günü­müze kadar sayıları artmaya devam eden müslümanların büyük çoğunluğu Hanefî mezhebine bağlı olup (% 83) bunları Şâfiî-ler izler (% 7). 1952’de adada77.014 müs­lüman yaşamaktayken bu sayı 1962’de 110.332’ye, günümüzde ise 200.000’in üzerine çıkmıştır. Ada halkının % 52’si Hindu, % 28’i hıristiyan, % 17’si müslü­man ve % 3’ü diğer dinlere mensuptur. Müslümanlar arasında en yaygın etnik grubu Kalkattias isimli çiftçi Hintliler’in soyundan gelenler oluşturur. Gucerât’tan tüccar olarak gelen Surtees ve Memans isimli diğer önemli etnik grup sayı itiba­riyle bunları takip etmektedir. Moritus’­taki Hintli müslümanlar arasında kulla­nılan en yaygın dil Urduca’dır.

  • Mauritius / Moritus Ülkesi Başkenti, Nüfusu, Yüzölçümü
  • Mauritius / Moritus Ülkesi Tarihi, Tarihçesi
  • Mauritius / Moritus Ülkesi Fiziki, Beşeri Coğrafya, Dini, Etnik Yapı

TDV İslâm Ansiklopedisi

Yorum ekle...

Konu hakkında yorum ya da düşüncelerini paylaş...

Daha yeni Daha eski