Memluk Mimarisi, Memlük Sanatı -Camiler- Hakkında Bilgi

I. Baybars Camii. Kahire’de Memlûk devrinden günümüze ulaşan camilerin en eskisi olup şehrin mer­kezinde yer alır; camiyi Sultan I. Baybars 665-667 (1267-1269) yıllarında yap­tırmıştır.[ bk. Baybars I Camii] Nasır Muhammed Camii, [el-Câmiu’n-Nâsıri]718’de (1318) Sultan Kalavun’un oğlu el-Melikü’n-Nâsır Muhammed tarafından üçüncü iktidarı döneminde iç kalede in­şa ettirilmiştir. Küçük ölçüde olan yapıda I. Baybars Camii plan şeması tekrarlan­mıştır. İngiliz işgali sırasında depo ve ha­pishane olarak kullanılan cami 1947’de esaslı bir onarım görmüştür. Emîr Kûsûn Camii. Muhammed b. Kalavun’un emir­lerinden Seyfeddin Kûsûn en-Nâsırî ta­rafından 730 (1330) yılında Bâbüzzüveyle dışında Kale caddesinde yaptırılmıştır. Bazı duvar kalıntıları dışında ortadan kal­kan yapı plan olarak mihrap önü kubbeli şeması ile erken İslâm cami planını de­vam ettirir. Mâridânî Camii. Muhammed b. Kalavun’un emirlerinden Altinboğa b. Abdullah el-Mâridânî tarafından 740 (1339-40) yılında inşa ettirilmiştir. Mih­rap önü kubbeli planı ile Sultan I. Bay­bars Camii planını tekrarlar. Dikdörtgen avlusunda sekizgen şadırvan yer almak­tadır. Aksungıır Camiî. Muhammed b. Kalavun’un emirlerinden Aksungur en-Nâsıri tarafından 748’de (1347) Bâbülve-zîr caddesinde yaptırılmıştır. Nûr Camii veya İbrahim Ağa Camii diye de anılır. Os­manlı döneminde mekâna kaplanan çini­lerden dolayı “Mavi Cami” [el-Câmiu’l-ezrak] olarak da tanınır. Binanın içinde yer alan kemerlerin payelerle taşınması ya­pıda Anadolu etkisini hissettirir. İsmâilî Camii. Muhammed b. Kalavun’un oğlu el-Melİkü’s-Sâlih İsmail’in memlüklerin-den Halep ve Dımaşk naibi Argun el-İs-mâilî tarafından Nâsıriyye semtinde 748′-de (1347) inşa ettirilmiştir. Uzunlaması­na beş paye dizisiyle ikiye bölünmüş bir mekândan ibarettir. Burada özellikle Aksungur ve Argun İsmâilî camilerinde av­lulu plan tipinden ayrılma olduğu görü­lür. Şeyhû Camii. Muhammed b. Kala­vun’un memlüklerinden olup Trablusşam nâibliği yapan Emîr Şeyhû en-Nâsırî ta­rafından 750 (1349) yılında yaptırılmış­tır. Revaklı avlulu cami tipinin küçük öl­çekte bir devamıdır. Şeyhû’nun bu cami­nin karşısında 756’da (1355) inşa ettirdi­ği hankah da önemli yapılardandır, el-Melikü’l-Müeyyed Seyfeddin Şeyh Camii, Şeyh el-Mahmûdî veya el-Müeyyed Şeyh Camii olarak da bilinir. Burcî Memlükleri’nden el-Melikü’l-Müeyyed tarafından 818-824 (1415-1421) yılları arasında Bâ-büzzüveyle kapısı yakınında yaptırılmış­tır. Binanın avlu kısmı çifte galeriyle çev­rilmiştir. Kıble duvarına paralel üç nefli açıklık cami kısmını oluşturur. Kıble du­varının her iki köşesinde üzerleri kubbe ile örtülü türbeler yer almaktadır. Cami içini daraltan bu uygulama Burcî Mem­luk mimarisinin gelişimi açısından önem­lidir. Yapının bir köşesinde sebil-mektep bulunmaktadır.

  • Memluk Mimarisi, Memlük Sanatı -Dönemin Özellikleri-
  • Memluk Mimarisi, Memlük Sanatı (Medrese-külliye, medrese -cami-tür­be)
  • Memluk Mimarisi, Memlük Sanatı Nedir,
  • Memluk Devleti, Memluklar Kimdir, Tarihi, Dönemi

TDV İslâm Ansiklopedisi

Yorum ekle...

Konu hakkında yorum ya da düşüncelerini paylaş...

Daha yeni Daha eski