Milliyetçilik Akımı, Hareketleri -İranda, Farslarda- Hakkında Bilgi

Modern milliyet­çiliğin müslüman toplumlardaki yük­selişini etkileyen gelişmeler İran’da da geçerli olmuştur. I. Dünya Savaşı yılları, romantik Fars milliyetçiliğinin ortaya çık­tığı ve İslâm öncesi Fars kültür ve tarihi­nin sık sık öne çıkarıldığı dönemdir. 1921 de Rızâ Han İran tahtına oturunca bu eği­lim daha belirgin hale geldi. İl. Dünya Sa­vaşı yıllarında İran’ın İngilizler ve Ruslar tarafından işgal edilmesi milliyetçi duy­gularını arttırdı. Savaş sonrasında İran’ın Amerikan nüfuzuna girmesi üzerine Muhammed Musaddık önderliğinde milli­yetçi, sol ve muhafazakâr eğilimlerden oluşan bir muhalefet hareketi [cephe-i mil­lî] kuruldu. 1953’te yapılan askerî darbe­nin ardından Rızâ Şah Pehlevî yönetime tamamen hâkim olunca İran’daki Fars milliyetçiliği ülkenin kendine has durumu sebebiyle resmî devlet milliyetçiliği şek­linde gelişmiştir.

Müslümanların dinî inanç ve farklılık­lar dışındaki kültürel unsurlar bakımın­dan beraber yaşadığı insanlarla aynı özel­liklere sahip bulunduğu Hindistan ve Uzakdoğu coğrafyalarında Pakistanlı, En­donezyalı veya Malay gibi kimliklerin olu­şumunda belirgin temel şüphesiz İslâm’­dır. Benzer bir durum Bosna’da Boşnak­lar açısından da geçerlidir. Aynı şekilde kısmen Arnavutluk hariç Balkanlar’daki müslüman Makedon ve Kosovalılar ara­sında gelişen hareketler de Sırp ve Make­don milliyetçiliğine karşı Osmanlı-İslâm ekseninde sergilenen bir direniş özelliği taşır.

  • Milliyetçilik Akımı, Hareketleri -Araplarda-
  • Milliyetçilik Akımı, Hareketleri -Osmanlıda, Türkiye’de-
  • Milliyetçilik Nedir, Akımı, Tarihi, Tanımı

TDV İslâm Ansiklopedisi

Yorum ekle...

Konu hakkında yorum ya da düşüncelerini paylaş...

Daha yeni Daha eski