Mozambik Fiziki, Beşeri Coğrafya, Dini, Etnik Yapı, Hakkında Bilgi

Mozambik’in büyük bir kısmını, Natal kesiminde daralan ve Aşağı Limpopo neh­ri etrafındaki Maputo ovası ile alçak Sabi {Beira) ovasını ve irili ufaklı bazı kumluk­ları içeren geniş bir kıyı ovası oluşturur. Onun gerisinde ise yapısında granitlerin hâkim bulunduğu bir plato uzanır. Ülke bol yağışlı tropikal bir iklime sahiptir. Kıyı boyunca devam eden Mozambik sıcak su akıntısı yıllık ortalama sıcaklıkları yüksel­tir; bu değerler güneyde 23°C, kuzeyde Z7°C arasında değişmektedir. Yağışlar kıyı istasyonları olan Beira, Quelimane, ln-hambane’de genellikle 1000 milimetre­den fazladır; iç kısımlara doğru gidildik­çe azalarak Limpopo ve Save ırmakları arasında 400 milimetrenin altına düşer. Yağış miktarı dağlık kesimlerde 2000 mi­limetreye varan bir değer gösterir. Ku­zeybatıda deniz seviyesinden 480 m. yük­seklikte yer alan Malavi (Nyassa) gölü Afri­ka’nın üçüncü büyük gölüdür; genişliği 30-80 km. arasında değişen gölün en de­rin yeri 700 metredir. Başlıca akarsular Zambezive Limpopo nehirleridir. Afrika’­nın dört büyük nehrinden biri olan 2600 km. uzunluğundaki Zambezi’nin yukarı kesiminde 122 m. yükseklikten dökülen dünyanın en büyük çağlayanlarından Vic­toria bulunmaktadır. Limpopo ise Güney Afrika Cumhuriyeti’nin Witwatersrand yöresinden doğar ve Zimbabve platosun­dan çıkışında bir dizi büyük çağlayan oluş­turduktan sonra Maputo’nun kuzeyinde Hint Okyanusu’na dökülür. Ülkenin geniş bvr Vısmvnûa doğal bitki örtüsünü orman­lar meydana getirir. Alçak sahalarda sa­van otluk ve fundalıkları, kıyı kordonların­da yoğun kıyı ormanları hâkimdir. Aşağı Limpopo havzasında kurak savan tipinin temsilcisi olan baobab ağaçlan yaygındır.

Mozambik’te nüfus yoğunluğu 23 kişi­dir. Nüfusun büyük bir kısmını birçok et­nik gruba ayrılan Bantular oluşturur; ay­rıca melezler, Hintliler ve Çinliler de bu­lunur. Siyah nüfusun büyük çoğunlu­ğu dağınık, küçük köylerde yaşar; bunla­rın en yoğun olduğu sahalar kıyı boyu ile Zambezi deltasıdır. Beyaz nüfusun çoğu şehirlerde oturur. Resmî dil Portekizce’­nin yanında daha çok yerel diller konuşu­lur. Halkın yaklaşık % 30’unun hıristiyan olduğu ülkede müslüman oranıyla ilgili olarak % 20-30 arasında farklı rakamlar verilmekte, nüfusun geri kalanını ani-mistlerle diğer din mensupları teşkil et­mektedir.

Mozambik ekonomisinin önemli iki un­suru tarımsal ürünlerin ihracatı ile liman faaliyetleridir. Başlıca ürünleri mısır, muz, hint dansı, manyok, yer fıstığı, şeker ka­mışı, kenevir, pamuk, tütün, çay, pirinç ve hindistan cevizi teşkil eder. Hayvancılık sığır, koyun, keçi ve domuz üzerinedir; al­çak sahalarda çeçe sineği sebebiyle hayvancılık yapılamaz. Aşağı Zambezi bölge balıkçılıkla meşguldür.

Ülkenin maden kaynakları gümüş, am­yant, boksit, beril, kömür, kolumbit, gra­fit, mika, lityum, altın, tuz, turmolin ve uranyumdur; ancak bunlardan gereğin­ce yararlanıldığı söylenemez. Ekonomik hayat Güney Afrika Cumhuriyeti, Zim­babve ve Malavi’den gelen demiryolları etrafında gelişmiştir. En önemli liman olan Maputo aynı zamanda bir sanayi merkezidir; burada özellikle gıda sanayii­ne ait tesisler, bira, yağ ve sabun fabrika-larıyla küçük madenî eşya imalâthaneleri bulunmaktadır. Mozambik güçlü bir eko­nomiye sahip değildir; halk iş bulmak için daha zengin durumdaki komşuları Gü­ney Afrika Cumhuriyeti ile Zimbabve’ye gider. İhraç edilen tarımsal ürünlerin ba­şında pamuk, hindistan cevizi, kenevir ve şeker gelir. İthal malları tekstil, gıda, kim­ya, metal sanayii ürünleri, her türlü işlen­miş eşya ve ulaşım araç gereçleridir. Ül­kenin ticarî dengesi devamlı şekilde açık verir; bununla birlikte alınan bazı önlem­lerden sonra yabancı sermaye yatırımları artmaya başlamıştır. Gelir kaynaklan ara­sında özellikle Maputo bölgesinde geliş­miş olan turizm önemli bir yer tutar.

  • Mozambik -Ülkede İslamiyet-
  • Mozambik Tarihi, Ülke Tarihçesi
  • Mo­zambik Başkenti, Yüzölçümü, Nüfusu

TDV İslâm Ansiklopedisi

Yorum ekle...

Konu hakkında yorum ya da düşüncelerini paylaş...

Daha yeni Daha eski