Pisanello Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

PISANELLO (1395-1455)

Italyan, ressam ve madalyoncu. Gotik ile Erken Rönesans arasındaki geçiş aşamasının en özgün sanatçısıdır.

Pisa’da doğdu. Doğum ve ölüm tarihleri kesin değildir. Ası! adı Antonio Pisano’dur. Verona’da Stefaııo da Zevio’nun (1374-1438) atölyesinde geçirdiği çıraklık döneminden sonra Geııtile da Fabriano’nun (ykş. 1370-1427) yanında çalışmaya başladı. 1415-1422 arasında Fabriano’ya Venedik’teki Dojlar Sarayı’nın fresklerinin yapılmasında yardım etti. Onun 1427’de ölümü üzerine yarım kalan San Giovanni Laterano Kilisesi’nin fresklerini 1432’de tamamladı. 1433’te imparator Sigismondo’nun portresini yaptıktan sonra ünlendi. Başta Milano, Rimini ve Napoli olmak üzere çeşitli kentlerde etkinliklerde bulundu. Yaşamının son beş yılı ile ilgili hiçbir bilgi yoktur.

Pisanello sanat yaşantına Fabriano’nun öğrencisi olarak başladı, sonra yardımcısı ve daha sonra da üslubunun izleyicisi oldu. Ancak Floransak ustaların resmini tanıdıktan sonra, Fabriano’nun gotik anlayışından ayrılarak daha gerçekçi bir üslup geliştirdi.

Pisanello’nun bugün bir çoğu Louvre Müzesi’ııde bulunan sayısız deseni, onun ne kadar özgün bir yaratıcı olduğunu gösterir. Bu desenlerdeki işçilik, gözlem gücü ve araştırma tutkusu, Erken Rönesans’ayol açan, doğayı bilimsel bir biçimde inceleme düşüncesinin gerçekleştirilmesinden kaynaklanır. Pisanello desenlerinde daha çok, incelediği nesnelerin çizgisel ve dokusal nitelikleri üstünde durur. Ancak bunların yanında, perspektifi matematiksel bir yaklaşımla çözümlemek ve biçime hacim kazandırmak gibi kaygıların da varlığı görülür.

Pisanello, desenleri dışında, portre ressamlığı ve madalyon portreciliği de yapmıştır. Özellikle madalyonlarında kişilerin karakterlerini yakalamada gösterdiği ustalıkla Rönesans madalyon sanatının yaratılmasında büyük bir rol oynamıştır. Öte yandan günümüze yalnızca beş resmi ve Verono’daki iki freski kaldığı için, sanatıyla ilgili kapsamlı bir değerlendirme yapılamamaktadır. Resimleri arasında Lionello d’Este ve Este Ailesi ’nden Bir Prenses adlı portreler en önemlileridir. Her iki resimdeki portreleri de, madalyonlarındaki gibi, çiçeklerden örülmüş bir fon önünde profilden vermiştir. Desenlerinde olduğu gibi resimlerinde de Saray çevrelerinin tuttuğu, bir tür süslemeci gotik anlayışıyla hareket etmiştir. Buna karşın biçimi hacimlendirme konusunda çağdaşlarının çok üstünde bir başarı kazanmıştır.

• YAPITLAR (başlıca): Dojlar Sarayı freskleri, (G.Fabriano ile), 1415-1422, Venedik, sonradan yok olmuştur; Meryem’e Müjde, 1426, San Fernıo Kilisesi, Verona; San Giovanni Laterano Kilisesi freskleri, (G. Fabriano ile) sonradan yok olmuştur; imparator Sigismondo’nun Portresi, 1433, Louvre, Paris; Aziz Eustace’in Görüşü, ykş.
1440, Ulusal Galeri, Londra; Lionello d’Este’nin Portresi, 1441, Carrera Akademisi, Bergama; Este Ailesinden Bir Prenses Portresi, 1443, Louvre, Paris.

• KAYNAKLAR: L. Coletti, Pisanello, 1953; B. Degeıı-hart, Pisanello, 3. baskı, 1943; A. Velturi, Pisanello, 1939.

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi

Sitede Ara