Evsey Domar Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

DOMAR, Evsey David (1914) Polonya asıllı ABD’li iktisatçı. Kendi adıyla anılan bir büyüme modeli kurmuştur.

16 Nisan 1914’te Polonya’nın Lodz kentinde doğdu. ABD’de California, Michigan ve Harvard üniversitelerinde, ekonomi-politik dersleri verdi. 1947’de Harvard Universitesi’nde iktisat dalında doktorasını tamamladı. 1948-1955 arasında Johns Hopkins Universitesi’nde ekonomi-politik dersleri verdi. 1955’te iktisat profesörü olarak Massachusetts Institute of Technology’ye geçti.

II.Dünya Savaşı sonrasında kapitalist ülkelerde görülen hızlı büyüme çabası, iktisatçıları istikrarlı büyümenin koşullarını aramaya yöneltmişti. Harrod ve Domar birbirlerinden ayrı olarak Keynesci çözümlemeye dayanan uzun dönemli, dinamik büyüme modelleri kurdular. Benzer özellikleri nedeniyle bu iki model tek bir model olarak ele alınarak “Harrod-Domar Modeli” olarak anıldı. Domar, büyüme modelini, 1946’da Econometrica dergisinde yayımlanan “Capital Expansion, Rate of Growth and Employe-ment” (“SermayeArtışı,Büyüme Hızı ve İstihdam”) ve 1947’de American Economic Revıew’de yayımlanan “Expansion and Employement” (“Genişleme ve İstihdam”) adlı makalelerinde geliştirdi. Model, tek sektörlü bir ekonomide işgücünün sabit hızla arttığı, sabit sermayede aşınma olmadığı, tasarrufların gelirin doğrusal bir fonksiyonu olduğu ve sabit katsayılı toplumsal bir üretim fonksiyonu varsayımları altında geçerlidir. Domar’m modeli, yatırımların gelir artırıcı ve kapasite yaratıcı olmak üzere ikili rolü arasında denge sağlamaya çahşır.Kapitalist ekonomilerde bireylerin isteği dışında marjinal tasarruf meyli değiştirilemeyeceğine göre gelir ve istihdam düzeyini yükseltmenin tek yolu yatırımları artırmaktır. Yatırım artışı kısa dönemde “çarpan” yoluyla geliri, uzun dönemde ise kapasite yaratarak potansiyel geliri artırır. Denge düzeyi fiili gelirle potansiyel gelirin eşit olduğu durumda sağlanır. Eğer potansiyel gelir artışı «fiili gelir artışından fazla olursa atıl kapasite doğar ve işsizlik ortaya çıkar. Belli bir dönemde denge sağlanmışsa, bu dengenin sürmesi için yatırımların, marjinal tasarruf meyli (s) ve yatırımın potansiyel toplumsal ortalama verimi (öj) tarafından belirlenen sabit bir hızla (r) artması gerekir. Domar denge yatırım artış hızım r=söolarak belirlediktensonra istikrarlı büyümenin sürmesi için gelirin, tüketimin ve sermayenin s©sabit hızında artması gerektiği sonucuna varır.

Harrod-Domar büyüme modeli az değişkenli olması ve değişkenlerinin nicel olarak ölçülebilmesi nedeniyle aralarında Türkiye’nin de olduğu birçok ülkede makro-plan modeli olarak kullanılmıştır.

• YAPITLAR (başlıca): Essays in the Theory of Economic Growth, 1957, (“İktisadi Büyüme Kuramı Üzerine Denemeler”).

Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi

Sitede Ara