Tahir Olgun (Tahirü'l-Mevlevi) Kimdir, Hayatı, Eserleri, Hakkında Bilgi

Tahir Olgun, daha çok kullandığı ismi ile Tâhir’ül Mevlevî (İstanbul, 13 Eylül 1877 – İstanbul, 20 Haziran 1951)Şair, yazar, Mevlevî Dedesi, mutasavvıf, gazeteci, müderris, mesnevî-hân ve edebiyat tarihçisi gibi çok yönlü bir kişiliktir.

Gülhane Askerî Rüşdiyesini, Menşe-i Küttâb-ı Askeriye Mektebini bitirdi. Uzun müddet Daruşşafaka ve Kuleli Askeri liselerinde Arapça, Farsça Türk Edebiyatı ve tarih dersleri verdi. Şapka kanununa muhalefet iddiasıyla tutuklanıp idam edilen İskilipli Âtıf Efendi ile İstiklal Mahkemelerinde yargılandı ve beraat etti. Son yıllarında İstanbul Kütüphaneleri Tasnif Komisyonu’nda görev alarak Türkçe yazma divanlarının kataloglarının hazırlanmasında çalıştı.

Osmanlı’nın son dönemi ile Cumhuriyet döneminde yaşamış son ve en önemli temsilcilerinden Olgun, şiir yazmaya, 16 yaşındayken Hâfız’ın gazellerinden bazılarını manzum olarak tercüme etmekle başlamış; geride arûz ve hece vezinleriyle muhtelif mevzûlarda yazılmış birçok manzûme bırakmıştır.

 

Tarih düşürme konusunda çok başarılı olan Tâhir’ül Mevlevî, değişik olay ve kişilerle ilgili çok sayıda tarih kıt’ası ve tarih manzûmeleri nazmetmiştir.

 

Mevlevi tarikatı mensubu olan Tahir Olgun, daha çok Tahirü’l-Mevlevi imzasını kullandı. Divan tarzında eserler ortaya koydu, Mahfil adlı bir dergiyi 1920-1926 yılları arasında 68 sayı olarak yayınladı.

Yazılarını sâde ve akıcı bir üslupla yazar. Şiir ve yazılarının en belirgin özelliği samimiliktir. İnandığına sonuna kadar bağlı kalan oldukça hassas bir şairdir. Tâhir’ül Mevlevî’nin Türk ve İslâm tarihi, siyer, Türk Edebiyatı, Fars Dili ve Edebiyatı, Mevlânâ ve Mevlevîlik, edebî bilgiler, şiir şerhi, çeviri, biyografi, basın hayatı gibi değişik konularda yazılmış olan önemli eserleri vardır. Onun Edebiyat Lügati bugün için dahi önemli bir kaynaktır. Mesnevî Şerhi ise kuşkusuz en önemli eseridir ve bugün de ilgiyle okunmaktadır.

 

Eserleri

 

Basılmış Eserleri:

 

  1. Mirât-ı Hz. Mevlânâ
  2. Dîvânçe-i Tâhir
  3. Nazım ve Eşkâli Nazım
  4. Edebiyat Lügati
  5. Teşebbüs-i Şahsî
  6. Şeyh Celâleddin Efendi Merhûm
  7. Cengiz ve Hülâgû Mezâlimi
  8. Şeyh Şâmilin Gazevâtı
  9. İslâm Medreseleri Talebelerine Târih Hülâsaları
  10. Şeyh Sa’dî’nin Bir Sergüzeşti
  11. Âmuzgâri Fârisî
  12. Destâviz Fârisî Hânân
  13. Efgan Emîri Abdurrahman Han
  14. Hindin Moğol Hükümdarları
  15. Hind İhtilâlî
  16. Şükûfe-i Bahâristan
  17. Hazret-i Peygamber ve Zamânı
  18. Hind Masalları
  19. Fuzûlîye Dâir
  20. Nev’î ve Sûriye Kasîdesi
  21. Bâkîye Dâir
  22. Müslümanlıkda İbâdet Târihi
  23. İslâm Askerine
  24. Manzum Bir Muhtıra
  25. Mesnevî’nin Eski ve Yeni Mu’terizleri
  26. Mesnevî’nin En Son Mu’terizine
  27. XII – XVI. Asır Şaîrlerinin Dîvanları Kataloğu
  28. Aylık (Mahfil) Mecmuası
  29. Târih-i İslâm Sahîfelerinden

 

Basılmamış Eserleri:

 

  1. Tefsîr-i Hüseynî Tercümesi (Nâtemam)
  2. Siyer-i Peygamberî (Bedr Gazâsına kadar yazılmıştır.)
  3. Târîh-i Enbiyâ
  4. Asr-i Saâdetde Müslümanlığın Medeniyyete Hizmetleri
  5. Şâir Giritli Ali İffet Merhum
  6. Kamerî Aylara Dâir Mâlûmat
  7. Büyüklerimizden Bâzı Zevât
  8. Tercümelerim
  9. Manzûm Bir Muhtıranın Zeyli
  10. Matbuat Âlemindeki Hayâtım
  11. Nedîmin Köşk Kasîdesi ve Şerhi
  12. Sünbüllüzâde Vehbinin (Tanâne) Kasîdesi ve Şerhi
  13. Ibni Kemâlin Yavuz Mersiyesi ve Şerhi
  14. Bursalı Gazâlî
  15. İki Mektup ve Sürûrî ile Gubâri
  16. Bâkînin Kâanûnî Mersiyesi ve Şerhi
  17. Bâkînin Sünbül Kasidesi ve Şerhi
  18. Yahya Bey’in Şehzâde Mustafa Mersiyesi ve Şerhi
  19. Nefi’nin (Hotin) Kasîdesi ve Şerhi
  20. Şerif Sabrinin Ebu Saîd Kasîdesi ve Şerhi
  21. Fuzûlinin Bağdad Kasîdesi ve Şerhi
  22. Fuzûlînin Şikâyetnâmesi ve Şerhi
  23. Kudemây-i Mevleviyye
  24. Veliyüddin Oğlu Ahmet Paşa Dîvânının Nesre Çevrilişi
  25. Dîvân-ı Tâhirülmevlevî (İkinci Dîvân)
  26. Dîvânçe-i Fârisî Tâhir

Sitede Ara