Aksiyoloji Nedir, Anlamı, Tanımı, Hakkında Bilgi

Aksiyoloji etik ve estetik olmak üzere ikiye ayrılır. Etik, insanların ahlaki değerlerini sorgular, estetik ise neyin güzel olduğuyla ilgilenir. Neyin etik, neyin estetik olduğunu açıklamak oldukça güçtür, buradan hareketle aksiyoloji bireylerin davranışlarına temel teşkil eden değerleri araştırmaktadır.

Terim 1902’de Paul Lapie tarafından, 1908’de ise ve Eduard von Hartmann tarafından kullanılmıştır.

Aksiyoloji temelde iki değer çeşidi üzerinde çalışmaktadır: etik ve estetik. Etik, bireysel ve toplumsal davranışlarda “doğru” ve “iyi” kavramlarını inceler. Estetik, “güzellik” ve “uyum” kavramlarını inceler. Resmi aksiyoloji, matematiksel titizlik ile değer ile ilgili prensipler ortaya koyma girişimi, Robert S. Hartman’ın değer bilimiyle örneklendirilmiştir.

Tarihi

M.Ö. 5. ve 6. yüzyıllar arasında, felsefe sahipleri, yasaların toplumun ahlakı ve yasaları arasında var olduğunu fark etmeye başlamışlardır. Sokrates, bilginin, ahlaki ve demokrasiyi yakından iç içe geçmiş hale getiren hayati bir bağ olduğunu varsaydı. Sokrates’in öğrencisi olan Plato, herkes tarafından takip edilmesi gereken erdemleri belirleyerek inancını geliştirdi. Hükümetin düşmesi ile birlikte, değerler bireyselleşti ve şüpheci düşünce okullarının gelişmesine, sonuçta Hıristiyanlığı etkilemiş ve şekillendirdiği düşünülen bir putperest felsefeyi şekillendirmeye neden oldu. Ortaçağda Thomas Aquinas, doğal ve dini erdemleri arasında bir ayrım yapılmasını savundu. Bu kavram, filozofları, gerçeklere dayalı yargıları ve değerlere dayalı yargıları ayırt etmeye, bilim ile felsefe arasında bölünme yaratmaya yöneltti.

İletişim çalışmalarındaki konular

İletişim teorisyenleri, insan iletişiminin anatomisi ve işleyişi hakkında karşılıklı istihbarata katkıda bulunmaya çalışırlar. İletişim teorisinin evrimi için önemli olan aksiyolojik meseleler, araştırmanın gerçekten değerli olup olamayacağı ve verilen araştırmanın sonunun bilgiyi genişletmek veya toplumu değiştirmek için tasarlanıp tasarlanmadığıdır. İletişim kuramcıları için öncelikli ilgi, araştırma yaklaşımının felsefi olarak oluşturulmasıdır. Konvansiyonel bir bilimsel yaklaşımı benimseyen ve iletişim geliştirmeye tercübist bir yaklaşımda bulunan kişiler arasında süregelen bir değer tartışması meydana gelir.

Geleneksel bilimsel bir yaklaşım benimseyenler, araştırmanın geçerli olabilmesi için değerlerden arındırılmış olması gerektiğine inanmaktadır. Bu nedenle, bilim adamının araştırmalarına nötr ve tarafsız bir şekilde yaklaşması gereklidir. Buna karşın, yorumcular, araştırmanın her zaman kişisel değerlerden tamamen arındırılmasının imkansız olduğunu savunurlar çünkü araştırma her zaman araştırmacı değerlerine karşı önyargılıdır. Yorumculara göre, bu önyargılar bazen araştırmacı kültürüne yerleştiğinden, araştırma sırasında fark edilmeyeceklerdir. Hiç kimse gerçekten tarafsızdır, çünkü bazı gruplar bazı şeyleri toplumdaki konumlarından dolayı diğer gruplardan daha bilgilidir ve sonuç olarak bazı konularda araştırma yapmak için daha nitelikli sayılabilirler.

Sitede Ara