Muktedir Ne Demek, Esmaül Hüsna el-Muktedir İsmi, Anlamı

Muktedir. Allah’ın isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) bîri.

Sözlükte “gücü yetmek; ölçü ile yapmak, planlamak” mânalarındaki kadr (kudret) kökünün iftiâl kalıbından türemiş bir sı­fat olup “gücü yettiği fiilen sabit olan” demektir. Muktedir ismi Allah’a izafe edildiği dört âyette “bir işi gerçekleştirmeye fiilen güç yetiren” anlamını ifade etmektedir. Muktedir, Ebû Hüreyre’den nakle­dilen doksan dokuz esmâ-i hüsnânın Tirmizî rivayetinde yer almıştır.

Naslarda Allah’a nisbet edilen kadir, kadîr ve muktedir isimlerinden birincisi ve üçüncüsü esmâ-i hüsnâ listesinde mev­cuttur. Bu üç ismin kadirden başlamak üzere gittikçe zenginleşen bir anlam içer­diği kabul edilir. Zira aynı kökten gelen kelimelerin harfleri arttıkça mânaları da güçlenir. Buna göre muk­tedir, zât-ı ilâhiyyeye kudret izafe eden kavramlar içinde muhtevası en zengin olan isimdir. Kudret kökünden türeyen ka­dir ve kadirde kudretin kullanılacağı hu­suslarda bir tür sınırlama söz konusu iken muktedirde böyle bir durum yoktur Ayrıca kadir ve kadîr güç ye­tirme sıfatını Allah’a izafe ederken muk­tedir, gerçekleştirilenden hareketle aynı sıfatı fiilî mânada zât-ı ilâhiyyeye nisbet etmektedir. Ebû Bekir İbnü’i-Arabî ise muktedi­rin diğer iki isimden daha zengin bir içe­riğe sahip olduğu yolundaki kanaatin de­lilden yoksun bulunduğunu belirtmekte ve “iftiâl” kalıbından gelen bu kelimenin ih­tisas ifade ettiğini, yani kudretin sadece Allah’a özgü bir sıfat mahiyeti taşıdığı hu­susunu kanıtladığını söyler. İnsan da belli bir kudrete sahiptir, ancak onun kudreti kendinden olmayıp Allah tarafından veril­miştir. Abdülkerîm el-Kuşeyrî, Allah’ın her şeye güç yetirdiğini, fakat icraata geçmeyip bağışladığını, her şeyi bildiğini, ancak acele ve kızgınlıkla muamele etmediğini belirtir.

Muktedir Allah’ın zâtî-sübûtî isim ve sı­fatları içinde yer alır. Halîmî, onun eylem gerçekleştirmeye yönelik muhtevasına dik­kat çekerek fiilî sıfatlar içinde de yer ala­bileceğini söyler. Muktedir kadir ve kavîden başka cebbar, azîz ve kahhâr isimleriyle anlam yakınlığı içinde bulunur.

TDV İslâm Ansiklopedisi

Yorum ekle...

Konu hakkında yorum ya da düşüncelerini paylaş...

Daha yeni Daha eski